دانشگاه اصفهان پژوهش های تاریخی 2008-6253 9 3 2017 09 23 Investigating the Rule of Brigadier Khazaee in Lorestan (1304-1305, 1926-1927) and his Role in the Uprising of the Lorestani Tribes in 1306/1928 بررسی فرمانروایی سرتیپ خزاعی در لرستان (1304 و 1305ش/1926 و 1927م) و نقش او در قیام عشایر لرستان در سال 1306ش/1928م 1 17 21779 10.22108/jhr.2017.21779 FA مهدی صلاح دانشیار تاریخ، دانشگاه سیستان‌و بلوچستان، ایران اسماعیل سپهوند دانشجوی دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام، دانشگاه لرستان، ایران محمدعلی نعمتی دانشجوی دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام، دانشگاه لرستان، ایران Journal Article 2016 04 16 At the end of the Qajar era, during the Reza Khan’s Ministry of War, the plan of calming down and settling the Lorestani tribes was put into the attention of the government. Following this, the West Army commanded by Amir Ahmadi, attacked Lorestan by the order of Reza Khan in 1302/1923. Amir Ahmadi conquered Borujerd and Khorramabad and other areas under the influence of the leaders of the rebellious tribes. After that, in order to protect Republicanism, Reza Khan went to Tehran, and handed over the command of the West Army to Colonel Shahbakhti. At the time of Shahbakhti’s command, the leaders of the tribal tribes of Lorestan rebelled and surrounded him in Khorramabad; with the reappearance of Amir Ahmadi, the leaders of the rebellion fled. After Shahbakhti, the commander of the West Army was handed over to Brigadier Khazaee. The question in this research is regarding the influence of Brigadier Khazaee’s type of rule on the uprising of the tribes of Lorestan in 1927. The hypothesis of the research in answering this question is that Brigadier Khazaee applied a more rigorous policy to deal with the tribes than his predecessors, which caused a sharp reaction from the tribes. The research findings showed that he executed about thirteen tribal leaders from Lorestan to play a significant role in overcoming their traditional influence. Khazaee’s performance, like Amir Ahmadi, led to the escape of many Khans to Tarhan and their seeking support from the ruling there, Ali Mohammad Khan Ghazanfari, led to the recent mass rebellion of the tribes of Lorestan under the leadership of Tarhan’s governor. The study of Khazaee's rule in Lorestan and how his actions led to the massive rebellion are important in this article. در اواخر عصر قاجار، در دوران وزارت جنگ رضاخان، طرح آرام‌کردن و اسکان‌دادن ایل‌های لرستان در متن توجه دولت قرار گرفت. به‌دنبال این، لشکرغرب به فرماندهی امیراحمدی و با دستور رضاخان در سال 1302ش/1923م به لرستان حمله کرد. امیراحمدی بروجرد و خرم‌آباد و سایر نواحی نفوذ سران سرکش ایل‌ها را تسخیر کرد. پس از آن، برای حمایت از جمهوری‌خواهی رضاخان به تهران رفت و فرماندهی لشکرغرب به سرهنگ شاه‌بختی واگذار شد. در زمان شاه‌بختی، سران عشایر لرستان شورش و او را در خرم‌آباد محاصره کردند؛ با ورود دوباره امیراحمدی، سران شورش متواری شدند. پس از شاه‌بختی، فرماندهی لشکرغرب به سرهنگ خزاعی واگذار شد. پرسش پژوهش حاضر این است که نوع فرمانروایی سرتیپ خزاعی بر لرستان (1304و1305ش/1925 و 1926م) چه تأثیری بر قیام عشایر لرستان در سال 1306ش/1927م گذاشت؟ فرض پژوهش در پاسخ به این پرسش این است که سرتیپ خزاعی، سیاست خشن‌تری در برخورد با عشایر نسبت به فرماندهان پیش از خود اعمال کرد که واکنش شدید عشایر را باعث شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که وی با اعدام حدود سیزده تن از سران عشایر لرستان، در برانداختن نفوذ سنتی آنان نقش بسزایی ایفا کرد. عملکرد خزاعی همانند امیراحمدی، موجب فرار بسیاری از خانزادگان به سمت طرهان و پناهنده‌شدن به حاکم آنجا یعنی علی محمدخان غضنفری شد و وقوع آخرین شورش گسترده طایفه‌های لرستان را به رهبری حاکم طرهان رقم زد. بررسی حکومت خزاعی در لرستان و اینکه چگونه اقدامات او این شورش گسترده را باعث شدند، در این مقاله مهم هستند.  https://jhr.ui.ac.ir/article_21779_47d779848547407614198b13d8f64e2d.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های تاریخی 2008-6253 9 3 2017 09 23 Study of the World War I Effects on the Social Structures of the Western Regions of Iran بررسی تأثیرات جنگ جهانی اول بر ساختارهای اجتماعی مناطق غربی ایران 18 32 21780 10.22108/jhr.2017.21780 FA شهین رعنایی دانشجوی دکتری تاریخ، دانشگاه شهید بهشتی، ایران Journal Article 2015 08 27 During the World War I, the western district of Iran was the place of military and political conflicts of the Entente and Alliance states, owing to its strategic geographical location. On the one side, it was bordered by the Ottoman Empire, and on the other side it was located under the influence of Russia. In this research, we try to consider the impacts of the World War I on the social, economic and political spheres. Based on the results of the research, large numbers of people of this area were killed due to military combats, starvation, famine and disease during the war. Cities became the military base of the hostile powers and economic and social institutions such as municipal and farming were destroyed. The domination of the central government, and the authority of local governors and political stability were exhausted. در جنگ جهانی ‌اول، مناطق غربی ایران به علت موقعیت جغرافیایی استراتژیک خود به محل رویارویی و برخوردهای نظامی و سیاسی دولت‌های متفق و متحد تبدیل شدند؛ این مناطق با امپراتوری عثمانی هم‌مرز بودند و در منطقه نفوذ دولت روسیه قرار داشتند. در پژوهش حاضر، پیامدهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی جنگ ‌جهانی‌ اول بر این منطقه بررسی شد. براساس یافته‌های این پژوهش، جمعیت بسیاری از این منطقه بر اثر برخوردهای نظامی، گرسنگی، قحطی و بیماری‌های ناشی از جنگ کشته شدند. شهرها به پایگاه نظامی قدرت‌های متخاصم تبدیل و پایه‌های اجتماعی و اقتصادی این منطقه همانند نهادهای اجتماعی شهری و کشاورزی نابود شدند. نابودشدن نظارت حکومت مرکزی، پایمال‌شدن اقتدار حاکمان محلی و نابودشدن ثبات سیاسی از دیگر پیامدهای این جنگ بودند.  https://jhr.ui.ac.ir/article_21780_70764db4f2fe647d4ad0c29a975c9113.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های تاریخی 2008-6253 9 3 2017 09 23 Backgrounds and Consequences of Fars State Elites Immigration: the Case Study of Shiraz Hashemieh Family (1207-1245 AH) زمینه‌ها و پیامد‌های مهاجرت نخبگان ایالت فارس نمونه‌پژوهی: خاندان هاﺷﻤﻴﮥ شیراز (‌1207تا1245ق/1792تا 1829م) 33 48 21781 10.22108/jhr.2017.21781 FA محمد کشاورز بیضایی دانشجوی دکتری تاریخ، دانشگاه تبریز، ایران عباس قدیمی قیداری دانشیار تاریخ، دانشگاه تبریز، ایران Journal Article 2015 11 16 The analysis of historical events in Iran- most of them can be considered to be family-oriented- requires recognizing elites, local and tribal families, explaining their relationship with governments, and also understanding movements of this effective group. This research, with a historical approach and emphasis on the political and social issue of immigration, tries to explain backgrounds and consequences of the immigration of the majority of Shiraz Hashemieh family (1207-1245 AH). The findings of this research show that the immigration of this family to Tehran and other cities was due to several factors such as: the fragmentation of Zandieh dynasty, the shift of the political and administrative power from Shiraz to Tehran, limited insights of Qajar family and their urgent need for elites, the organizational capacity of the Hashemieh family, the political vulnerability of the city of Shiraz, and so on. In general, the main consequences of these immigrations were to help establish and consolidate the Qajar power basis, legitimize and overcome upcoming crisis, suppress Hashemieh family of Shiraz during Fath Ali Shah, and maintain and make them contribute to the following political developments. تحلیل و واکاوی رویدادهای تاریخ ایران که بخش اعظمی از آن خاندان‌محور تلقی می‌شود، مستلزم شناخت نخبگان و خاندان‌های محلی و دیوانی، تبیین روابط آنان با حکومت‌ها و همچنین فهم جابه‌جایی و تحرک این کانون اثرگذار است. این جستار با رویکردی تاریخی و با تأکید بر پدیدﮤ سیاسی و اجتماعی مهاجرت، تلاش می‌کند زمینه‌ها و پیامدهای مهاجرت خاندان هاشمیه شیراز (1207تا1245ق/ 1792تا 1829م) را تبیین کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که فروپاشی ﺳﻠﺴﻠﮥ زندیه، جابه‌جایی کانون سیاسی و اداری قدرت از شیراز به تهران، بینش محدود و عشیره‌ای قاجارها و نیاز مبرم آنها به نخبگان، توانمندی تشکیلاتی و دیوانی خاندان هاشمیه، آسیب‌پذیرشدن حیات سیاسی و اجتماعی شهر شیراز و... باعث مهاجرت ادواری و دائمی بخش عمده‌ای از خاندان هاشمیه شیراز به تهران و دیگر مراکز شهری این دوره شد. به‌طور کلی کمک‌بخشی به استقرار و تثبیت پایه‌های قدرت قاجارها، مشروعیت‌آفرینی و ﻏﻠﺒﮥ حکومت بر بحران‌های پیش رو، قلع‌وقمع خاندان هاﺷﻤﻴﮥ شیراز در زمان فتحعلی‌شاه، استمراریافتن و درعین‌حال سهیم‌شدن این خاندان در شکل‌بخشی به پاره‌ای از تحولات سیاسی این دوره و پس‌ازآن، ازجمله پیامدهای غالب این مهاجرت‌ها بود.  https://jhr.ui.ac.ir/article_21781_354a17dc9a218c0556e9c2fdb1996a7b.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های تاریخی 2008-6253 9 3 2017 09 23 A Sociological Study of Imaginary Dialogues in the Presses of the Qajar Era بررسی جامعه‌شناختی گفتگوهای خیالی در مطبوعات عصر قاجار 49 66 21782 10.22108/jhr.2017.21782 FA علی باغدار دلگشا دانشجوی دکتری تاریخ، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران علی ناظمیان فرد دانشیار تاریخ، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران Journal Article 2016 07 20 An Imaginary dialogue with political and social themes is one of the critical features of Qajarian press which have been utilized by the intellectuals and journalists of this era. The prevailing theme of this approach reflects the special conditions of the Iranian community at this time of passing through a transitional phase. The main question in this research is: when did the selection of this approach come under the focus of journalists of the time and what was the purpose behind it? Although this approach was common during Fath Ali Shah era, during the Naserddin Shah era its critical aspects became more bolded. Finally, during the autocracy of Mohammad Ali Shah, due to the growing despotisms, this approach was used as an effective genre to disseminate awareness and to express political and social criticisms. The results of this study, based on a descriptive-analytic method, which analyzed all the remaining copies of 75 Persian newspapers of this Era, show that the ultimate goal of intellectuals and journalists of this era by applying this approach was to inform the constitutional system, to show its compatibility to the Islamic laws, and to introduce this system as an appropriate framework for creating the desired political and social conditions in Iranian society. گفتگوی خیالی با درون‌مایه‌های سیاسی و اجتماعی، بارزترین وجوه انتقادی رایج در مطبوعات عصر قاجار است که روشنفکران و روزنامه‌نگاران این دوره به کار می‌گرفتند. نفس رواج این شیوه نشان‌دهندۀ وضع ویژﮤ جامعۀ ایرانی در این برهۀ زمانی است که در کشاکش عبور از مرحله‌ای تاریخی بود. پرسشی که در کانون توجه این پژوهش قرار دارد این است که روزنامه‌نگاران عصر قاجار از چه زمانی به انتخاب این شیوه توجه کردند و ناظر به چه اهدافی بود. در دورۀ فتحعلی‌شاه، به استفاده از این شیوه توجه شد؛ اما در عصر ناصری، وجه انتقادی آن آشکارتر شد و سرانجام در دورﮤ استبدادی محمدعلی‌شاه، به‌علت وجود خفقان فزاینده، به‌مثاﺑﮥ گونه‌ای (ژانر) اثربخش در نشر آگاهی و بیان انتقادهای سیاسی و اجتماعی، از آن استفادﮤ وسیع شد. یافته‌های این پژوهش مبتنی‌بر روش توصیفی‌تحلیلی و متکی‌بر رویکرد جامعه‌شناختی به نسخه‌های باقیمانده از 75 روزناﻣﮥ درون‌مرزی دورﮤ قاجاری است. این پژوهش نشان می‌دهد که هدف غایی روشنفکران و روزنامه‌نگاران این دوره از به‌کارگیری چنین شیوه‎ای، تفهیم نظام مشروطه و مباینت‌نداشتن آن با شرع مقدس و نیز معرفی این نظام در قالب الگویی مناسب برای ایجاد وضعیت سیاسی و اجتماعی مطلوب در جاﻣﻌﮥ ایران بود.  https://jhr.ui.ac.ir/article_21782_b0780d85041b79e7e5f33633ef03b65a.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های تاریخی 2008-6253 9 3 2017 09 23 Economic Policies of the Second Pahlavi regarding Industry, with an Emphasis on the Relations between Iran and Germany (1961-1978) سیاست‌های اقتصادی حکومت پهلوی ‌دوم در زمینه صنعت با تأکید بر روابط ایران و آلمان از 1340تا1357ش/1961تا1978م 67 78 21783 10.22108/jhr.2017.21783 FA علی وشمه دانشجوی دکتری تاریخ، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران سهیلا ترابی فارسانی دانشیار تاریخ، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران ناصر جدیدی استادیار تاریخ، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران Journal Article 2016 11 08 After ascending to the throne, Muhammad Reza Shah Pahlavi tried to approximate the face of Iran to that of European countries dramatically. Meanwhile, impressive increase of oil price became the trump card in the hand of the second Pahlavi governments, by which to move toward the predicted goals. As a result, various small scale and large scale industries entered Iran and started to work as the main symbols of modernization. Germany had a special position among the industrial countries exporting industries to Iran, and much attention had been drawn to it. Germany, especially after the Second World War, needed to sell its industrial products and import raw material, thus Iran’s market could be considered one of the important economic recourse suppliers for Germany. With this mutual approach, many small and large German factories were sold to Iran and economical and political commutes of this country’s representatives to Iran increased. In addition to these industries, German technical schools started to work in order to transfer technical knowledge. In the present research, we investigate economic policies of second Pahlavi’s Governments in relation to industry with an emphasis on Iran-Germany relations. We use a descriptive-analytic method, and take advantage of the research period archive documents, books and media. The research aims to evaluate the economic policies in the second Pahlavi period which led to light and heavy industries entering Iran. The present research seeks to answer the question that what qualitative and quantitative changes did the second Pahlavi government’s industry-related policies made, especially using German industry, to modernize Iranian industry? In order to find the answer, we explain briefly Muhammad Reza Shah rising to power in the beginning, and then after entering the research period, we focus on the second Pahlavi economic policies, Iran foreign relations in the field of light and heavy industries, contracts and the motives of these activities. محمدرضاشاه پهلوی پس از پادشاه‌شدن تلاش کرد که ایران را به کشورهای اروپایی نزدیک کند. افزایش چشمگیر بهای نفت برگ برنده حکومت بود تا به‌ سوی آرمان‌های پیش‌بینی‌شده حرکت کند؛ به‌این‌ترتیب، بسیاری از صنایع به کشور وارد شدند. پس از جنگ‌ جهانی دوم، آلمان نیاز داشت محصولات صنعتی خود را بفروشد و مواد اولیه وارد کند و ایران می‌توانست از تأمین‌کنندگان مهم منابع اقتصادی آلمان باشد؛ با این رویکرد، رفت‌وآمدهای سیاسی و اقتصادی نمایندگان این کشور به ایران افزایش یافت. کنار این صنایع، در ایران مدارس فنی آلمانی برای انتقال دانش فنی آغاز به کار کردند. در پژوهش حاضر، سیاست‌های اقتصادی حکومت پهلوی ‌دوم در زمینه صنعت با روش توصیفی و تحلیلی و با مراجعه به اسناد، مدارک آرشیوی، کتاب‌ها و مطبوعات بررسی می‌‌شوند. همچنین هدف پژوهش حاضر، بررسی سیاست‌های اقتصادی این دوره است که به ورود صنایع مختلف به ایران منجر شدند و به ‌دنبال پاسخگویی به این پرسش است که سیاست‌های اقتصادی حکومت پهلوی ‌دوم در زمینه صنعت، به‌ویژه با استفاده از صنایع آلمانی، چه تحول کمی و کیفی در راستای نوسازی صنایع ایران ایجاد کرد؟. برای یافتن پاسخ این پرسش، ابتدا اجمالی سیاست‌های اقتصادی پهلوی‌ دوم را واکاوی و سپس روابط با کشورهای دیگر را در زمینه صنعت و قراردادها و انگیزه‌های این فعالیت‌ها را بررسی می‌کنیم.  https://jhr.ui.ac.ir/article_21783_2b374f1e611f26beeae1b9f28bb32f21.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های تاریخی 2008-6253 9 3 2017 09 23 Investigating the Importance of Bread Issue in Political and Social Changes of Isfahan City during the First Pahlavi Era (1304-1320 A.H) بررسی اهمیت موضوع نان در تحولات سیاسی اجتماعی شهر اصفهان دوره پهلوی اول (1304تا1320شمسی/1925تا1941م) 79 91 21784 10.22108/jhr.2017.21784 FA مسعود سیدبنکدار استادیار تاریخ، دانشگاه اصفهان، ایران شهرزاد محمدی آئین دانشجوی کارشناسی‌ارشد تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه اصفهان، ایران Journal Article 2016 06 03 In recent centuries, bread shortage, has always been considered as one of the crisis of contemporary history. The famine of bread and groceries was the result of different geographical and political issues, lack of rainfall, traditional agricultural method and the outbreak of two world wars in Iran. The famine confronted people and governments with the crisis of bread shortage which was the staple food of people.  This study is to answer the following questions: How was the situation of bread in Isfahan city during the first Pahlavi era? What measures had been taken to solve the problem? How successful were the government measures in this regard? According to the findings of the research, some measures were taken during the first Pahlavi era to solve the problem, including: direct state intervention in buying wheat from the farmers and selling it to the bakers; designing regulations to lower and stabilize the price of bread; considering the health issues of bakers and bakeries; issuing business licenses for the bakeries by the municipalities. It seems that the government, despite the efforts, had not been able to terminate the bread problem in Isfahan city because the outbreak of World War II and the events of Shahrivar 1320 A.H showed that the deep-rooted problem of bread in Isfahan still remained. The research method in this article was library method, by comparing and analyzing resources especially the main resources. In this study, the collected data were organized and analyzed for conclusion. در سده‌های اخیر تاریخ ایران، کمبود نان همواره یکی از بحران‌های اصلی بوده است. قحطی نان و خواروبار از مسائل مختلف جغرافیایی و سیاسی، کاهش نزولات آسمانی، شیوه کشاورزی سنتی و بروز دو جنگ جهانی ﻣﺘﺄثر بود. با بروز قحطی، مردم و دولت‌های وقت با بحران کمبود نان مواجه می‌شدند. نانیکه غذای اصلی مردم بود. این پژوهش به‌دنبال پاسخ‌گویی به پرسش‌های ذیل است: وضعیت نان شهر اصفهان در دوره پهلوی‌اول به چه صورت بود. چه اقداماتی برای رفع این مشکلات صورت گرفت؟ اقدامات دولت تا چه میزان در حل مشکل نان در اصفهان مؤثر بود. براساس یافته‌های به‌دست‌آمده در این پژوهش، در دوره پهلوی‌اول برای رسیدگی به وضعیت نان شهر اصفهان و رفع مشکلات آن اقداماتی صورت گرفت. بخشی از این اقدامات عبارت بود از: دخالت مستقیم دولت در خرید گندم از کشاورزان و فروش آن به نانواها، تدوین نظام‌نامه‌هایی برای کاهش‌دادن و تثبیت‌کردن قیمت نان، نظارت بر عملکرد نانواها ازطرف بازرسان شهرداری اصفهان، رسیدگی به وضعیت بهداشت مغازه‌های نانوایی و سلامت نانواها، صدور مجوز قانونی ازطرف شهرداری برای فعالیت نانوایی‌ها. به‌نظر می‌رسد که در دوره پهلوی‌اول، دولت تلاش‌هایی انجام داد؛ اما به‌طور قطع مشکلات نان شهر اصفهان را خاتمه نداد؛ زیرا بروز جنگ‌جهانی‌دوم و وقایع شهریور1320/1941م، نشان داد که مشکلات ریشه‌دار مربوط به نان در شهر اصفهان همچنان پابرجاست. در این مقاله، روش پژوهش به‌صورت کتابخانه‌ای و بررسی اسناد و روزنامه‌ها و تطبیق و تحلیل منابع موجود، به‌خصوص منابع اصلی، است.  https://jhr.ui.ac.ir/article_21784_2c7d426894cdc5b5805e3b7619c1343a.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های تاریخی 2008-6253 9 3 2017 09 23 Applying Oral History Method in the Analysis of the Outbreak MS Disease in Pir Bakran Region (1345 to 1395/1966 to 2016) کاربست روش تاریخ شفاهی در تحلیل و بررسی شیوع بیماری ام‌اس در منطقه پیربکران (1345تا1395ش/1966تا2016م) 93 113 21785 10.22108/jhr.2017.21785 FA ولی الله مسیبی دانش‌آموخته دکتری تاریخ محلی، دانشگاه اصفهان، ایران علی اکبر جعفری دانشیار تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه اصفهان، ایران ابوالحسن فیاض انوش دانشیار تاریخ، دانشگاه اصفهان، ایران Journal Article 2016 06 28 The most important rationale behind local historiography is to investigate local topics in specified place cut-off and time limited. Place (location) is the main base of local historiography and investigating geographic location of every event has a significant importance in the study of local history. Exact study and view place of occurrence of each event helps local historians for better understanding of social life dimensions of human's past and present life in that location; based on this, the present study focused on Pir Bakran region. Pir Bakran, with 86 km breadth and the population OF 54 thousand and 642 persons, is located in 15 km of southwest of Isfahan city. With regard to population, this region has the most percentage of Iran's MS patients and 125 persons are affected to MS in this region. This statistic is more than three times the global average, seven times Iran average and six-time Isfahan province average. MS patients’ statistics in Pir Bakran are closed to the patients’ statistics of Orkney Island in north Scotland that has the most percentage of MS in the world. In the last half century, MS disease that is a kind of disorder in central nerve, brain, and spinal cord, has become the most important health crisis of the inhabitants of Pir Bakran region. The present study is based on historical study of how and why the Pir Bakran region becomes one of the hotspots of MS in Iran. In this regard, this hypothesis is put to the test: which human activities for changing environment in the last half of the century and person's local talent cause MS outbreak. Research results show that MS among native inhabitants of Pir Bakran region and especially in some families have more outbreak, also there is a significant relationship among MS patient's statistic and the distance of people location with industrial and mineral pollutants centers. This research implemented through field method and applying oral history method and tool as an active interview with 25 persons of MS patients. With regard to the interdisciplinary nature of the subject, the results of correlated field studies are used. مهم‌ترین فلسفه تاریخ‌نگاری محلی، پرداختن به موضوعات محلی در برش مکانی مشخص و زمانی محدود است. مکان، پایه اصلی تاریخ‌نگاری محلی است و بررسی بستر جغرافیایی (مکان) هر رویداد اهمیت چشمگیری در پژوهش‌های تاریخ محلی دارد. مطالعه و مشاهده دقیق محل وقوع هر رویداد به مورخان محلی برای شناخت بهتر ابعاد حیات اجتماعی زندگی گذشته و حال انسان در آن محل کمک می‌کند؛ بر اساس این ، پژوهش حاضر بر منطقه پیربکران متمرکز است. منطقه پیربکران با 86 کیلومترمربع وسعت و 54 هزار و 642 نفر جمعیت در 15 کیلومتری جنوب‌غربی شهر اصفهان واقع ‌است. با توجه به جمعیت، این منطقه بیشترین درصد بیماران ام‌اس ایران را دارد و 125 نفر در این منطقه به ام‌اس مبتلا هستند. این آمار بیش از سه برابر میانگین جهانی، هفت برابر میانگین ایران و شش برابر میانگین استان اصفهان است. آمار مبتلایان به ام‌اس در پیربکران به آمار مبتلایان در جزیره اورکنی در شمال اسکاتلند نزدیک است که بیشترین درصد ام‌اس جهان را دارد. در نیم‌قرن گذشته، بیماری ام‌اس که نوعی اختلال در اعصاب مرکزی، مغز و نخاع، است به مهم‌ترین بحران زیست‌سلامتی اهالی منطقه پیربکران تبدیل شده‌ است. پژوهش حاضر، به بررسی تاریخی چرایی و چگونگی تبدیل‌شدن منطقه پیربکران به یکی از کانون‌های شیوع ام‌اس در ایران می‌پردازد. در این راستا، این فرضیه به آزمون گذاشته شده است که فعالیت‌های انسانی برای تغییر محیط‌زیست در نیم‌قرن گذشته و استعداد محلی افراد، شیوع ام‌اس را باعث شده‌اند. نتایج پژوهش نشان می‌دهند که ام‌اس بین اهالی بومی منطقه پیربکران و به‌ویژه در برخی خانواده‌ها شیوع بیشتری دارد؛ همچنین رابطه معنی‌داری بین آمار بیماران ام‌اس و فاصله محل سکونت افراد با مراکز آلوده‌کننده صنعتی و معدنی وجود دارد. این پژوهش به روش میدانی و با کاربست روش و ابزار تاریخ شفاهی، به‌صورت مصاحبه فعال با 25 نفر از مبتلایان به ام‌اس انجام شد. با توجه به ماهیت میان‌رشته‌ای موضوع، از نتایج پژوهش‌های رشته‌های همبسته نیز استفاده شد. https://jhr.ui.ac.ir/article_21785_6cb24c8ebace5283150c86dd6d7e4974.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های تاریخی 2008-6253 9 3 2017 09 23 Crisis in the Strait of Shalil: An Analysis of the Causes, Reactions and Consequences بحران شلیل: بررسی علت‌ها و عوامل، تحلیل واکنش‌ها و پیامدها 115 129 21786 10.22108/jhr.2017.21786 FA غفار پوربختیار استادیار تاریخ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر، ایران حاتم موسایی دانشجوی دکتری تاریخ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر، ایران Journal Article 2015 10 22 On August 2, 1922, a battalion of armed forces was attacked by Bakhtiari riders in the Strait of Shalil located in Chaharmahal and Bakhtiari. This incident had a large impact on the trilateral relations between Bakhtiari Khans, Reza Khan (as the Secretary of War), and the British Embassy in Tehran. In order to take advantage of the situation, Reza Khan Pahlavi tried to discredit and defame Bakhtiari Khans among the elite and the masses and undermine their financial strength by imposing a heavy fine on them. On the other hand, the British ambassador in Tehran adopted an ambiguous policy at the expense of Bakhtiari Khans and to the benefit of Reza Khan and the central government. Finally, after a period of conflict and negotiation between the three parties, a fine of 150,000 Tomans was agreed on to be paid by Bakhtiari Khans with the mediation of Sir Percy Loraine, the British Ambassador. در 10مرداد1301/2اگوست1922، در ﺗﻨﮕﮥ شلیل واقع در چهارمحال‌وبختیاری، دسته‌ای از نیروهای نظامی با حمله سواران بختیاری روبه‌رو شدند. خان‌های بختیاری در ابتدا دخالت خود را در این حادثه انکار کردند؛ اما مدتی بعد میزان دخالت آنها در این حادثه آشکار شد. وقوع این حادثه ﺗﺄثیر بسیاری بر روابط سه‌جاﻧﺒﮥ خان‌های بختیاری، رضاخان وزیر جنگ و سفارت انگلیس در تهران گذاشت. رضاخان پهلوی، وزیر جنگ، به‌دنبال بهره‌برداری لازم از این حادثه بود؛ پس تلاش کرد تا خان‌های بختیاری را نزد نخبگان و تودﮤ مردم بدنام و بی‌اعتبار کند و با اخذ غرامت سنگین از خان‌ها، ﺑﻨﻴﮥ مالی‌شان را تضعیف کند. ازسوی‌دیگر سفیر انگلیس در تهران سیاستی مبهم و دوپهلو اتخاذ کرد. سیاستی که به ضرر خان‌ها و به سود رضاخان و دولت مرکزی تمام شد. سرانجام پس از مدتی درگیری میان طرفین و چانه‌زنی بسیار با وساطت سر پرسی لورین (Sir Percy Loraine)، سفیر انگلیس، میان طرفین بر سر پرداخت مبلغ 150هزار تومان خسارت ازسوی خان‌های بختیاری توافق شد. https://jhr.ui.ac.ir/article_21786_25ddae2a2ee00f4899aa96df7d5380e3.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های تاریخی 2008-6253 9 3 2017 09 23 Rise and Fall of the Socialist Party and its Performance in the Fourth and Fifth Parliaments فراز و فرود حزب سوسیالیست و عملکرد آن در مجالس چهارم و پنجم 131 149 21787 10.22108/jhr.2017.21787 FA ایرج ورفی نژاد دکتری تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه اصفهان، ایران سجاد دادفر استادیار تاریخ اسلام، دانشگاه رازی، ایران روح الله بهرامی دانشیار تاریخ اسلام، دانشگاه رازی، ایران Journal Article 2017 02 26 The Socialist Party, as a leftist party, was formed by Suleiman Mirza Eskandari and Seyed Mohammad Sadegh Tabatabai. This party, although was mostly in minority in the fourth and fifth parliaments, but chains of events indicate that this party, in its own representative life, has shown itself as an effective party. Objecting against Qavam Alsaltane's cabinet, particularly regarding the issues of North Oil and the Law of Jury, supporting Mostofi-Al-Mamalek's cabinet and Reza Khan Sardar Sepah, and playing a role in changing the political system from the Qajar to the Pahlavi are parts of the political life of this party that has not been so far studied and evaluated. The present study is an attempt to answer these questions. سلیمان‌میرزا اسکندری و سیدمحمدصادق طباطبایی حزب سوسیالیست را در قالب حزبی چپگرا تشکیل دادند. در مجالس چهارم و پنجم این حزب اغلب در اقلیت بود؛ اما روند حوادث نشان می‌دهد که در حیات پارلمانی خود، در جایگاه حزبی مؤثر عرض‌اندام کرده است. مخالفت‌ها با کاﺑﻴﻨﮥ قوام‌السلطنه به‌ویژه بر سر ﻣﺴﺌﻠﮥ نفت شمال و قانون هیئت منصفان، حمایت از کاﺑﻴﻨﮥ مستوفی‌الممالک و نیز همراهی با رضاخان سردارسپه و نقش‌آفرینی در تحول نظام سیاسی از قاجاریه به پهلوی گوشه‌هایی از حیات سیاسی این حزب را به نمایش می‌گذارد که تاکنون در کانون پژوهش و ارزیابی قرار نگرفته است و درواقع، پژوهش حاضر پاسخ به این نیاز است. https://jhr.ui.ac.ir/article_21787_ca209016b6f5ada32a67c6fc87a46385.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های تاریخی 2008-6253 9 3 2017 09 23 Investigating the Reasons of Haji Hashem Khan Lonbani’s Insurgency (1239 to 1240 AH / 1823 to 1824 AD): A Ruffian or A Lumpen? حاجی‌هاشم‌خان لُنبانی لوطی یا لومپن؟ و بررسی چرایی شورش او (1239تا1240ق/1823تا1824م) 151 169 21788 10.22108/jhr.2017.21788 FA سید علیرضا ابطحی استادیار تاریخ، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران مینا معینی دانشجوی دکتری تاریخ ایران دوره اسلامی، دانشگاه اصفهان، ایران Journal Article 2016 06 25 In City of Isfahan during Qajar period, groups such as thugs, thieves, scoundrels, rebels, etc. launched some movements and caused  chaos and disorder in the city for personal interests or the interests of other groups. One of the rebel persons was Haji Hashem Khan Lonbani, who gathered a group of people around himself, launched a revolt, and plunged the city of Isfahan in fear and anxiety. In 1240 AH, Fath Ali Shah entered the city with his division and suppressed the rebellion. The main purpose of this article is to determine the reason for the rebellion by Haji Hashem Khan and his belonging to rebel groups or ruffians, which is tried to be discussed and analyzed in historical ways, using descriptive-analytical method and information compliance based on available resources and references. Haji Hashem Khan Lonabani and his men seemed to belong to rogue and lower class of society who were motivated by greed in the property of others, pride, and revenge and abused deteriorating political conditions to launch a rebellion. If the ruffians were considered as descendants of Chivalries, it cannot be applied to Haji Hashem Khan Lonbani and his men. They should be considered among rogue opportunistic people. در اصفهان دورﺓ قاجار همواره گروه‌هایی نظیر اوباش، دزدان، الواط، یاغیان و غیره در راستای منافع شخصی یا منافع گروه‌های دیگر، به تحرکاتی دست می‌زدند که نابسامانی و هرج‌و‌مرج و بی‌نظمی در شهر را باعث می‌شد. یکی از این افراد حاجی‌هاشم‌خان لُنبانی بود. او عده‌ای از افراد را به دور خود جمع کرد و دست به شورش زد و برای مدتی اصفهان را در ترس و اضطراب فرو برد. در سال 1240ق/1824م، فتحعلی‌شاه قاجار با لشکرکشی به اصفهان این شورش را فرونشاند. چرایی شورش حاج‌هاشم‌خان و تعیین تعلق او به دسته‌جات شورشی یا لوطیان، موضوع اصلی این مقاله است که تلاش می‌شود به روش تاریخی و با شیوﺓ توصیفی- ‌تحلیلی و انطباق داده ها و با استفاده از منابع و مآخذ موجود، دربارﺓ آن بحث، و این موضوع بررسی شود. به‌نظر می‌رسد حاجی‌هاشم‌خان لنبانی و افرادش جزو لاﻳﮥ اشرار جامعه بودند که با استفاده از وضعیت نابسامان سیاسی و با انگیزه‌هایی نظیر طمع در مال دیگران، غرور، فخرفروشی و انتقام‌جویی دست به شورش زدند. همچنین اگر لوطیان را از اخلاف عیاران برشماریم، اطلاق لوطی به حاج‌هاشم‌خان لنبانی و افراد تابع او درست به‌نظر نمی‌رسد و باید او را در زمرﺓ افراد فرصت‌طلب شرور به‌حساب آورد. https://jhr.ui.ac.ir/article_21788_25fc18cdcb6550fd4530502d7862fe0a.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های تاریخی 2008-6253 9 3 2017 09 23 The Role of Economic Relations in the Political Commitment of the United Arabic Emirates to Iran from 1359/1980 to 1367/1988 نقش روابط اقتصادی در میزان تعهد سیاسی امارات متحده‌عربی در برابر ایران از 1359تا1367 ش/1980تا1988م 171 188 21789 10.22108/jhr.2017.21789 FA ضیاء محمدی دانشجوی کارشناسی‌ارشد تاریخ- مطالعات خلیج‌فارس، دانشگاه اصفهان، ایران مصطفی پیرمرادیان استادیار تاریخ، دانشگاه اصفهان، ایران Journal Article 2016 08 18 The Iran-Iraq war affected the future relations of the Islamic Republic of Iran with many countries. Most of the countries in the region immediately supported Iraq, but the UAE's two-sided positions between the two involved countries seem to have been linked to the country's vast ties with the Iran. The research seeks to examine the role of economic relations in terms of the political commitment of the UAE to Iran over the war period. The results seem to be useful for building better relationships with the countries of the region in today's world. So, the economic relations between the two countries affected the extent of the political commitment of the UAE against Iran. Our assumption is that economic relations have increased the political commitment of the UAE against Iran. In this paper, the research method is descriptive and is based on library studies and periodical publications. The two countries' views on issues such as the opposition to the presence of foreigners in the region, the frequent visits of their officials, and the opposition to the UAE by cutting off the relationship between the Arabs and Iran are among the signs of a growing political commitment of the United Arab Emirates to the Islamic Republic of Iran at the international level. جنگ ایران و عراق روابط آیندﮤ جمهوری اسلامی ایران را با بسیاری از کشورها تحت‌ﺗﺄثیر قرار داد. بیشتر کشورهای منطقه بلافاصله جانب عراق را گرفتند؛ اما به‌نظر می‌رسد که مواضع میاﻧﮥ امارات در برابر دو کشور، با روابط گستردﮤ این کشور با جمهوری اسلامی مرتبط بود. این پژوهش برآن است نقش روابط اقتصادی را در میزان تعهد سیاسی امارات در برابر ایران در دورﮤ جنگ بررسی کند. به‌نظر می‌رسد نتایج حاصل برای ایجاد روابط بهتر با کشورهای منطقه در جهان امروز مفید باشد. بنابراین باید پرسید: روابط اقتصادی دو کشور در میزان تعهد سیاسی امارات در برابر ایران چه تأثیری گذاشت. فرض ما برآن است که روابط اقتصادی افزایش تعهد سیاسی امارات در برابر ایران را موجب شد. در این نوشتار، روش پژوهش به‌صورت توصیفی‌تحلیلی و برپاﻳﮥ مطالعات کتابخانه‌ای و نشریات ادواری است. اشتراک <strong>نظر </strong>دو کشور در مسائلی مانند مخالفت با حضور بیگانگان در منطقه و دیدارهای فراوان مقامات آنها و مخالفت امارات با قطع راﺑﻄﮥ اعراب با ایران، ازجمله نشانه‌های افزایش تعهد سیاسی امارات‌متحده در برابر جمهوری اسلامی ایران در سطوح بین‌المللی است.  https://jhr.ui.ac.ir/article_21789_21f5fb2a7b0e97c38fb5eb9cb6eb5fb1.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های تاریخی 2008-6253 9 3 2017 09 23 The National Assembly of Isfahan and the Devotees of Parliament in the First Constitution (1324-1326 AH / 1906-1908 AD) انجمن ملی اصفهان و فداییان مجلس در مشروﻃﮥ اول (1324تا1326ق/1906تا1908م) 189 205 21790 10.22108/jhr.2017.21790 FA محمدعلی رنجبر دانشیار تاریخ، دانشگاه شیراز، ایران نوراله عبداللهی دانشجوی دکتری تاریخ اسلام، دانشگاه شیراز، ایران Journal Article 2015 11 20 In the clashes of Mohammad Ali Shah with the Parliament in the years 1324 to 1327 AH / 1906 to 1909, the National Assembly of Isfahan has repeatedly declared its firm support to the Parliament. They threatened the king to send fifty thousand devotees to defend the parliament in the case of attacking the parliament by Mohammad Ali Shah. But when the Parliament House was bombarded by order of Mohammad Ali Shah in 1326 AH, the National Assembly of Isfahan did not send troops to rescue the Parliament and didn’t succeed to do its historical role in line with constitutionalism. This led to pessimistic points of view about the National Assembly of Isfahan and Isfahan Constitutionalists in the historical sources. This article deals with this issue on the basis of the main sources of constitutionalism, specially, the newspaper of the Holy National Community of Isfahan, and discusses the organization of this troops by Association of Isfahan and analyzes the reasons for its ineffectiveness in defending the Parliament. در درگیری‌های محمدعلی‌شاه با مجلس، در سال‌های 1324تا1327ق/1906تا1909م، انجمن ملی اصفهان بارها حمایت قاطع خود را از مجلس اعلام کرد. انجمن با این هشدار که در صورت حمله به مجلس با اعزام پنجاه‌هزار نفر فدایی از مجلس دفاع می‌کند، شاه را تهدید کرد؛ اما وقتی در 23جمادی‌الاول1326/23ژوئن1908، به فرمان محمدعلی‌شاه مجلس به توپ بسته شد، انجمن اصفهان در مرﺣﻠﮥ عمل هیچ نیرویی برای نجات مجلس اعزام نکرد و نقش تاریخی خود را در هم‌سویی با مشروطه‌خواهی ایفا نکرد. این مسئله باعث شد که در منابع تاریخی مشروطیت، به انجمن ملی اصفهان و مشروطه‌طلبان اصفهان بدبینی‌هایی ایجاد شود. این مقاله به‌منظور واکاوی موضوع براساس منابع اصلی مشروطیت، به‌ویژه روزناﻣﮥ انجمن مقدس ملی اصفهان، به چگونگی ساماندهی نیروهای فدایی مجلس توسط انجمن و علل ناکارآمدی آن در دفاع از مجلس به‌صورت تحلیلی پرداخته است.  https://jhr.ui.ac.ir/article_21790_f5f2addfcd357c9cc30392d035c4992e.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های تاریخی 2008-6253 9 3 2017 09 23 The Iranian Old Regime against the New Constitutional Order:The Case of Fourth Elections in Zanjân مواﺟﻬﮥ نظم کهن و نظم جدید در تجرﺑﮥ مشروطیت: نمونه انتخابات زنجان در دورﮤ چهارم مجلس شورای ملی 207 226 21791 10.22108/jhr.2017.21791 FA توران طولابی استادیار تاریخ، دانشگاه لرستان، ایران Journal Article 2016 11 07 Iranian Constitutional movement led to the formation of a new and unprecedented political order. The National Consultative Assembly was the main and most visible result of this fundamental change. However, from a historical point of view it was a turning point in political culture of Iranian people and requires special attention. This paper, based mostly on documentary sources, attempts to shed lights on a less studied aspect of this subject. Its main focus is on the political behavior of a certain Jahanshâh Amir Afshâr, the then governor of Zanjân and a member of the traditional political elite. Posing the question on its historical context, it tries to show that how and to what extent, a local governor could make challenges to divert the direction of elections to maintain his pre-constitutional privileges. The results show that despite overseeing the process by Dehkhodâ, an exceptionally staunch constitutionalist, Amir Afshar succeed to hold his privileges under new conditions and this, by its turn, eclipsed the constitutional nature of New Order. انقلاب مشروطه و به‌دنبال‌آن شکل‌گیری مجلس شورای ملی، نخستین تجرﺑﮥ نظام سیاسی مبتنی‌بر قانون اساسی و الگوی تقسیم قوا در  جاﻣﻌﮥ سیاسی ایران بود. این تجربه در بستر فرهنگ سیاسی ریشه‌داری اتفاق افتاد که هنوز آمادﮤ پذیرش و هضم آن نبود. در پژوهش حاضر که با تکیه‌بر اسناد انجام شده است، این مسئله بررسی شده است که تجرﺑﮥ انتخابات تا چه میزان مسائل ناشی از رویارویی نظم سنتی  با نظم جدید برآمده از انقلاب مشروطیت را بازتاب داده است. به این منظور، نمونه انتخابات زنجان در دورﮤ چهارم مجلس شورای ملی بررسی شده است. در این نمونه، نقش جهانشاه‌خان امیرافشار، حاکم وقت زنجان و یکی از نمایندگان نظم کهن، در سرنوشت انتخابات زنجان محوریت یافته است و تلاش شده است سهم اقتدار محلی و ابزارهای وی برای حفظ نفوذ در ساختار سیاسی جدید روشن شود. ﻧﺘﻴﺠﮥ بررسی نشان می‌دهد که باوجود نظارت یکی از هواداران سرسخت نظم جدید، یعنی علی‌اکبر دهخدا که سمت مفتش رسمی داشت، امیرافشار درنهایت با حفظ فرادستی پیشین و ادارﮤ عناصر زیردست خود، سرشت قانون‌مدار نظام مشروطه را تحت‌ﺗﺄثیر قرار داد. https://jhr.ui.ac.ir/article_21791_6c47af70b2c81dacba203a9fec53db2a.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های تاریخی 2008-6253 9 3 2017 09 23 The Reasons of Farhad Mirza Motamed al-Dolah’s Governing in Kurdistan and its Outcomes (1867– 1874) چرایی حکومت فرهادمیرزا معتمدالدوله بر کردستان و پیامدهای آن (1284تا1291ق/1867تا1874م) 227 255 21793 10.22108/jhr.2017.21793 FA جهانبخش ثواقب استاد تاریخ، دانشگاه لرستان، ایران پرستو مظفری دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه لرستان، ایران Journal Article 2016 05 12 When the Ardalan Dynasty came to power, the Kurdistan Province of Iran came under the sovereignty of Bani Ardalan. The rulers there regulated their relations with the central government in a way to maintain their independence in the form of a local government. The dynasty managed to continue its government in Kurdistan up to the time of Naser al-Din Shah Qajar. Naser al-Din Shah wielded a centralized policy towards the ‘Qajarization’ of provincial governments, and he appointed Farhad Mirza Motamed al-Dolah as the governor of Kurdistan, ending the political life of the Ardalans. Motamed al-Dolah managed to suppress different riots and to end disorder in Kurdistan, which had resulted from the inefficiency of the last Ardalan ruler, the wayward behavior of Auraman elders, and the assaults of the Jaf tribes. During his government, therefore, he established peace and order in Kurdistan and started reforms and development projects in the province. In a library method, the present study deals with the Motamed al-Dolah governing period in Kurdistan after the collapse of the Ardalan’s local government, and it analytically reviews his efforts to stabilize the Qajarian authority in the province. Findings show that the Qajarian change of policy against the Ardalan Dynasty was in line with the policy of centralization adopted by the Qajar royal court, and that Motamed al-Dolah played a key role in the stability of Qajarian authority in Kurdistan by curbing the centers of crises and through the establishment of peace and order in the region. از زمان قدرت‌یابی خاندان اردلان، ایالت کردستان ایران تحت حاکمیت بنی­اردلان اداره می­شد و حکمرانان آن مناسبات خود را با دولت‌های مرکزی به‌نحوی تنظیم می‌کردند که استقلال خود را در جایگاه حکومتی محلی حفظ کنند. این خاندان تا زمان ناصرالدین‌شاه قاجار بر کردستان حکومت کرد؛ اما در این زمان و در راستای سیاست تمرکزگرایی ناصری و قاجاری‌کردن حکومت ایالات، شاهزاده فرهادمیرزا معتمدالدوله به حکومت کردستان تعیین شد و این‌گونه، به حیات سیاسی اردلان‌ها پایان داده شد. معتمدالدوله شورش‌های کردستان را سرکوب کرد و ناامنی را از بین برد و نظم و امنیت را در آنجا برقرار کرد. این شورش‌ها و ناامنی‌ها در اثر ناتوانی آخرین والی اردلان و خودسری‌های بزرگان اورامان و حملات عشایر جاف پدید آمده بود. او سپس در این ایالت، اقدامات عمرانی و اصلاحی انجام داد. در این پژوهش، دوران حکومت معتمدالدوله بر کردستان پس از برافتادن حکومت محلی اردلان و اقدامات وی در این ایالت برای تثبیت قدرت قاجارها، به شیوﮤ توصیفی‌تحلیلی، بررسی شده است. یاﻓﺘﮥ پژوهش نشان می‌دهد که تغییر سیاست قاجارها در مقابل خاندان اردلان، به سیاست تمرکز قدرت توسط دربار قاجار بستگی داشت و معتمدالدوله با مهار کانون­های بحران و برقراری امنیت، در تثبیت قدرت قاجارها بر کردستان نقش مهمی ایفا کرد. https://jhr.ui.ac.ir/article_21793_c72bc0a1dcb38d10428693a588ea3441.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های تاریخی 2008-6253 9 3 2017 09 23 Women Endowments of the Constitutional Functions until the End of the First Pahlavi, Case Study: Female Benefactor of Tehran کارکردهای موقوفات زنان از مشروطه تا پایان دورﮤ پهلوی اول (نمونه‌پژوهی: موقوفات زنان تهران) 257 271 22070 10.22108/jhr.2017.100615.1001 FA الهام ملک زاده استادیار پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران مرضیه افرافر کارشناس‌ارشد گروه تاریخ، پژوهشکده علوم تاریخی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران Journal Article 2016 11 27 This study investigates the functions of endowments from the constitutional era to until the end of the first Pahlavi in Tehran. The dynamics of the waqf (endowment) during Islamic era led to the prosperity of culture and economy, and even the cultural spheres of society. After the Constitutional Revolution and the political and social changes of the Iranian society, Waqf has also evolved and has gained a new place in cultural and social relations. This research seeks to identify, in addition to identifying the functions of the women's endowments from the Constitutional period to the end of the first Pahlavi period, the features of the women's endowments of Tehran in this era, as well as (on the basis of existing documents) the areas included. In the process of this study, it was concluded that women were the main influential activists during social changes in the constitutional era and the first Pahlavi period and their endowments in the studied periods include significant differences, depending on the changes in attitudes, motivations of benefactors and social demands. In addition, it seems at least 20% of the endowment documents in the constitutional and Pahlavi era in Tehran were owned by women and at the same time, due to changes in the first Pahlavi era, female benefactors according to the social needs, gradually focused their attention on the social dimensions.  <strong>پژ</strong>وهش حاضر کارکردهای موقوفات زنان از مشروطه تا پایان دورﮤ پهلوی اول و به‌طور نمونه زنان واقف شهر تهران را بررسی می‌کند. پویایی وقف در دوران اسلامی، به رونق فرهنگ و اقتصاد و حتی حوزه‌های فرهنگی جامعه انجامید. پس از انقلاب مشروطه و دگرگونی‌های سیاسی و اجتماعی جامعۀ ایران، وقف نیز متحول شد و در مناسبات فرهنگی و اجتماعی، جایگاه جدیدی به دست آورد.<br /> این پژوهش در پی آن است تا علاوه‌بر شناسایی کارکردهای موقوفات زنان از دورﮤ مشروطه تا پایان دوران پهلوی اول، دریابد که موقوفات زنان تهران در این ادوار چه ویژگی‌هایی داشت و همچنین براساس اسناد موجود، چه حوزه‌هایی را دربرمی‌گرفت.<br /> ﻧﺘﻴﺠﮥ حاصل از این پژوهش بیان‌کنندﮤ آن است که زنان واقف در دورﮤ مشروطه و دوران پهلوی اول، از اصلی‌ترین کنشگران مؤثر بر تحولات اجتماعی بودند که موقوفاتشان در این دو بازه زمانی مختلف، تفاوت‌های معناداری داشت. بررسی اسناد موجود نشان می‌دهد که در این زمان، زنان مطابق با تغییرات جامعه پیش می‌رفتند. تحول در نوع نگرش، انگیزه‌های واقفان و مطالبات اجتماعی حاکم از علت‌های اصلی این تفاوت‌ها بود و در عرصۀ وقف، پایه‌گذار تحولاتی برای دوره‌های بعد شدند. به‌نظر می‌رسد که حداقل 20درصد اسناد وقفی تهران در دورﮤ مشروطه و پهلوی اول متعلق به زنان است؛ درعین‌حال با تغییرات دورﮤ پهلوی اول، واقفان زن بنابه نیازهای اجتماعی، موقوفات خود را به‌تدریج در ابعاد اجتماعی متمرکز کردند. روش پژوهش توصیفی همراه با تجزیه‌وتحلیل داده‌ها و با تکیه‌بر اسناد به‌دست‌آمده است.  https://jhr.ui.ac.ir/article_22070_b79e1bc8d64036fb4c30ddf3c51bb3ad.pdf