دانشگاه اصفهانپژوهش های تاریخی2008-62533120110522The Kingdom of Sayed Ahmad Khan Marashi Safavi and the Crisis of Safaviete Legitimacyپادشاهی سید احمدخان مرعشی صفوی و بحران مشروعیت صفویان11816533FAعلی اکبرجعفریاستادیار تاریخ دانشگاه اصفهانJournal Article20160614The end of Safaviete political era is contemporaneous with the crisis of overthrowing of Esfahan through the attack of Ghandharian Ghalzaeies. After Ghalzaeies deportation the Tahmasb II governed for a short period. There were many sovereignty claimant during the period of Esfahan`s occupation and even after it`s release. Some of them were equipped adequately than others. Sadat Marashi was the distinct example of the claimants who had a great trial to have the sovereignty. The first kingdom claimant of Marashi dynasty after Esfahan`s overthrow is Sayed Ahmad Khan Marashi Safavi. <br />Although at the beginning he accompanied Tahmasb to defend Safaviete, he abandoned him after a short time. Sayed Ahmad Khan Marashi Safavi had initiated proceedings that brought about his kingdom`s official announcement in Kerman. The period of his three-year proceedings in South and Southeastern of country is very important; although, Tahmasb was weakening and Ashraf Afghan was successful in his domestic and overseas acts. He minted coins with Ahmad Shah`s name and ran a court which was noticeable for most of foreign companies. It is obvious that he used Safaviete crisis legitimacy in that period; however, he could not have the honor of being a dynasty promoter in Iran`s history. <br />The method of this survey is through Library sources and it is a descriptive-analytic study.حملۀ غلزاییهای قندهار به اصفهان و سقوط این شهر را باید پایان عمر سیاسی صفویان دانست؛ اگرچه تهماسب دوم توانست پس از اخراج غلزاییها مدت کوتاهی حکومت نماید. در همین دوران اشغال اصفهان و حتی پس از آزاد سازی این شهر از سپاهیان اشرف، مدعیان متعددی در گوشه و کنار کشور و با عناوین مختلف داعیۀ حکومت داشتند. بیشتر این مدعیان افراد فرصت طلب، مجهول الهویه و با توان نظامی و اعتبار ضعیفی بودند. اما در این میان، کسانی نیز دیده میشدند که ادعای آنان بسیار پررنگ بود. سادات مرعشی نمونۀ مشخصی از این مدعیان بودند که برای دستیابی به حکومت بسیار تلاش میکردند.<br /> سید احمدخان مرعشی صفوی اولین مدعی پادشاهی از خاندان مرعشی پس از سقوط اصفهان بود. اگرچه او ابتدا و برای دفاع از صفویان با تهماسب همراه شد، پس از مدتی از او جدا گردید به اقداماتی دست زد که به اعلام رسمی پادشاهی او در کرمان انجامید.دورۀ سه سالۀ فعالیت او در جنوب و جنوب شرقی کشور آن هم در دورانی که تهماسب به شدت در موضع ضعف قرارداشت و اشرف افغان موفقیتهای چشمگیری درداخل و در مناسبات خارجی به دست آورده بود بسیار مهم است. او در این دوره با نام احمد شاه به ضرب سکه اقدام نمود و درباری تشکیل داد که توجه نمایندگان کمپانیهای خارجی رانیز جلب کرد. این مسأله نشان میدهد که او از بحران مشروعیت صفویان در آن مقطع استفاده کرد؛ هرچند در نهایت موفق نشد تا این افتخار را داشته باشد که به عنوان مؤسس سلسلهای در تاریخ ایران شناخته شود. این پژوهش بر آن است تا دوران فعالیت و پادشاهی سیداحمد خان مرعشی، ارتباط این ادعا با بحران مشروعیت صفویان و دلایل ناکامی او در این رویارویی را بررسی کند. روش تحقیق، کتابخانهای است واین مقاله به شیوۀ توصیفی- تحلیلی به بررسی و تحلیل موضوع میپردازد. https://jhr.ui.ac.ir/article_16533_2a289359fe0ae27988df2ba58a401c35.pdfدانشگاه اصفهانپژوهش های تاریخی2008-62533120110522Comparing and Analyzing Fatemian`s religious Policy on Morocco and Egypt till the end of Al-Zaher era (297-427 A. H.)مقایسه و تحلیل سیاستهای مذهبی فاطمیان در مغرب و مصر تا پایان الظاهر (297-427ﻫ .ق )193416534FAمحمدعلیچلونگراستادیار تاریخ دانشگاه اصفهان.Journal Article20160614Fatemian`s administration was formed on two regions of the north of Africa between 297-567A. H. First, it was in Ghirvan –capital of Islamic Morocco- during 297-362 A. H.; and then the place changed to Cairo –capital of Egypt- during 358-567 A. H. The administered religious policies on the two capitals are different. This survey attempts to compare and analyze the two era`s policies since the date of conquest to the end of Alzaher era 358-427 A. H., which were Fatemian`s dominance and powerfulness, then to analyze the objectives and administrative approaches of Fatemian `s religious policies in Morocco and Egypt; and to state the role of fatemian`s Caliphs on policies administration. <br />The fundamental characteristic of Fatemian`s religion in Morocco was to impose Ismailian`s religious doctrine; while could not continue their political and religious presence in Morocco. The base of their religious policies in Egypt was religious freedom. Although this policy was not suitable to provide a stable belief and not allow other believes to penetrate, it caused the stability of political presence for 209 years (358-567 A. H.). <br /> حکومت فاطمیان در فاصلۀ سالهای (297-567 ﻫ.ق) در دو نقطۀ شمال آفریقا برسرکارآمد؛ ابتدا در مغرب اسلامی به مرکزیت قیروان (297-362 ﻫ.ق) و سپس در مصر به مرکزیت قاهره (358-567 ﻫ.ق). سیاستهای مذهبی این دو مرکز متفاوت بود. این مقاله بر آن است تا نخست سیاستهای دوران مغرب را با سیاستهای دوران استقرار در مصر از زمان فتح تا پایان حکومت الظاهر (358-427 ﻫ.ق)، که سالهای اقتدار فاطمیان بود، مقایسه و تحلیل کند.دوم، اهداف و شیوه های اجرایی سیاستهای مذهبی فاطمیان رادر مغرب و مصر تحلیل کند. سوم ،نقش خلفای فاطمی را در اجرای این سیاستها تبیین نماید. اما سیاست مذهبی فاطمیان در مغرب، بر شیوۀ تحمیل عقاید و شعائر دینی اسماعیلیان استواربود و همین امر موجب تداوم نیافتن حضور سیاسی و معنوی و دینی آنان در مغرب شد. سیاست مذهبی آنها در مصر بر شیوۀ تسامح و آزادی مذاهب دیگر در بیشتر دوران حضورشان مبتنی بود. این شیوه بااینکه زمینۀ نفوذ مذهبی و اعتقادی را فراهم نمیآورد ، موجب تداوم حضور سیاسی آنان به مدت 209 سال (358-567 ﻫ.ق) میشد.<br /> <strong> </strong>https://jhr.ui.ac.ir/article_16534_270c351934ddc6706b90d836c460c73d.pdfدانشگاه اصفهانپژوهش های تاریخی2008-62533120110522The Influence of Scientific Trips Made by Andalusians on Development of Science Untill the end of Fifth Century A. H.نقش مهاجرت و رحلههای علمی در توسعه علوم در اندلس تا پایان قرن پنجم هجری354816535FAغلامحسنحسین زاده شانه چیاستادیار معارف اسلامی دانشگاه آزاداسلامی واحددهاقانJournal Article20160614Andalus is one of the main Islamic science centers in the world. For centuries, it has contributed to the realm of Islamic studies. The main reason of this scientific development is the transference of these sciences from Eastern Islamic Land to Andalus, by the scholar`s trips to Andalus. The perfect political condition that dominated Andalus had the result of optimized relationships during the second and the third century. <br />Flexible characteristics of science throughout the Islamic world are the reason of the existing scientific relationships.اندلس یکی از مراکز مهم علوم اسلامی به شمار میرود که طی چندین قرن شاهد رشد فزایندۀ برخی علوم و ظهور دانشمندان و تألیفات فراوان بود. زمینۀ اصلی این شکوفایی علمی را انتقال مبانی این علوم از بلاد شرقی اسلامی به این سرزمین فراهم ساخت. دانشمندانی که تحت تأثیر عوامل مختلف به اندلس میرفتند یا اندلسیانی که برای تحصیل به شرق سفر میکردند عامل این انتقال و برقرار کنندۀ روابط علمی اندلس با سرزمین های شرقی بودند. این رابطه در قرنهای سوم و چهارم هجری به اوج خود رسید. این امرخود از شرایط سیاسی مساعدی متأثربود که در آن دوران بر اندلس حکمفرما بود. این روابط علمی را باید معلول و مرهون تسامح و همفکری علمی دانست که درسراسر جهان اسلام وجود داشت.https://jhr.ui.ac.ir/article_16535_859e7983e155de51dd87a50f29e80d14.pdfدانشگاه اصفهانپژوهش های تاریخی2008-62533120110522A critical survey of Madaeni narrations in Tabari Historyنقد و بررسی روایات ابوالحسن مدائنی در تاریخ طبری497216536FAعلیسالاری شادیاستادیار تاریخ دانشگاه ارومیهJournal Article20160614The founders of Islamic historiography are in fact the narrator of event in 2<sup>nd</sup> and 3<sup>rd</sup> centenaries ,Ibn Nadaim has provided a complete list of these narrators .among these narrators Madaenni enjoys a special status. His narration of events comprises a vast spectrum of events related to Islamic era the analysis of which needs a thorough survey which cannot be achieved in this article .the present article tries to focus on the importance of these narrations while taking advantage of Abol Hasan Madaeni’s narrations in Tabari history .the article is a endeavor to find answer to the following questions? First in what cases has Tabari relied on Madaenean revelation and what are his reasons for relying on these narration? Second, according to structure of Tabari History, what is the status of madaeni narration in comparison with narration in the same rank? Third, what is the partiality of Madaean outlook in these narrations? And finally, what are characteristics of Madaeni narrations or in other hand, his historiography what has caused Tabari to pay special attention to them? <br /> بنیانگذاران تاریخنگاری اسلامی همان راویان واخباریان سده های دوم وسوم بودند که فهرست مفصلی از آنان را ابن ندیم به دست داده است. در میان راویان واخباریان، ابوالحسن مدائنی جایگاه ومنزلت خاصی دارد.روایات او طیف وسیعی از وقایع وحوادث مختلف عصر اسلامی را دربردارد که بررسی همۀ آنها فرصت و مجال خاصی را میطلبد. مقالة حاضر در صدد است تا با تکیه بر روایات او در تاریخ طبری به اهمیت ورویکرد این روایات بپردازد؛ ازجمله اینکه طبری در چه مواردی به روایات مدائنی اعتماد کرده است و این اعتماد به چه عواملی باز میگردد؟ با توجه به تاریخ طبری، روایات مدائنی در میان روایات همطراز او در موارد مشابه چه جایگاه و منزلتی دارد و بینش و نگاه مدائنی در این روایات دارای چه سمت وسویی است. روایات مدائنی و به تعبیری تاریخنگاری او چه خصوصیاتی دارد که طبری به آن اقبال خاصی نشان داده است .https://jhr.ui.ac.ir/article_16536_625d1c09d707c9821c41e30e8b80a0a7.pdfدانشگاه اصفهانپژوهش های تاریخی2008-62533120110522The Relations of Il-Kahni and Chaghtayids in Sultan Mohammad Oljeytu’s Period (703-716 A.H.)مناسبات ایلخانان و جغتاییان در عهد فرمانروایی سلطان محمد الجایتو (703–716 ﻫ ﻕ)739216537FAجوادعباسی* استادیارگروه تاریخ دانشگاه فردوسی مشهدحسندهنویکارشناس ارشد تاریخ دانشگاه فردوسی مشهدJournal Article20160614Sultan Mohammad Oljeytu, the eighth Mongol Ilkhan, ruling period was great, because they had various complex relations with their east neighbor,the Ulus Chaghtayids in Transoxiana that included martial conflicts, political interference and even of peace accord. This period is most sensitive period in Mongol Il –Khan era, since the long-lasting relations of these two hordes are result of continuity of Il Khan dynasty. This article attempts to investigate the different aspects of these two government’s relations and factors which influenced them based on the above mentioned historical facts.پس از تأسیس حکومت ایلخانی درایران(654ﻫ.ق)، مسألۀ مناسبات با سایر اولوسهای مغولی به یکی از مسائل مهم این حکومت تبدیل شد. از جمله مهمترین این اولوسها، اولوس جَغَتای در شمالشرقی ایران بود که حدود سه دهه پیش از تأسیس حکومت ایلخانی در ماوراءالنهر شکل گرفته بود. به همین دلیل جغتاییان نوعی حق تقدم در حاکمیت بر نواحی شرقی ایران ، که در آن زمان فتح شده بود، برای خود قائل بودند. در نتیجه، این دو حکومت باوجود ریشۀ خاندانیِ مشترک، در مجموع مناسباتی پرفراز و نشیب با یکدیگر داشتند. ایلخانان بیشتر به دنبال حفظ مرزها و حق حاکمیت خود در شرق ایران بودند و به همین دلیل اولویت آنها حفظ آرامش و صلح میان دو طرف بود؛ حال آنکه تمایل جغتاییان به تسلط بر شرق ایران، که از نظر آنان منبع ثروت مادی و انسانی بود، موجب بروز یک رشته درگیریها میان دو طرف گردید که تقریباً در سرتاسر عصر ایلخانان ادامه داشت. بااین حال، گاه ضرورتهای پیشآمده برای هر یک، آنها را به سازشهایی هرچند کوتاه مدت و شکننده وادار میکرد. مجموعهای از تحولات داخلی در قلمرو هریک از این دو حکومت و نوع مناسبات آنها با قدرتهای دیگر زمانه بر مناسبات این دو قلمرو مغولی تأثیرگذار بود. دورۀ حکومت سلطان محمّد الجایتو، هشتمین ایلخان مغول، در ایران از نظر در برداشتن اشکال مختلف مناسبات این دو حکومت اعم از برخورد نظامی، دخالت سیاسی و صلح، دورهای بااهمیت بهشمار میآید؛ به گونهای که آن را به مثابۀ نمادی از مجموع تاریخ روابط این دو قلمرو مغولی نیز میتوان در نظر گرفت. درعینحال، این دوره را یکی از حسّاسترین مقاطع در روابط آنها و آخرین دورۀ مهم آن میتوان بهشمار آورد؛ چرا که مناسبات دو طرف در سالهای پس از آن؛ یعنی، دورۀ فرمانروایی ابوسعید، فرزند و جانشین اولجایتو و آخرین ایلخان ایران، در واقع نتیجه و ادامۀ تحولات این عصر بود. مقالۀ حاضر میکوشد تا براساس چنین دیدگاهی، ابعاد مختلف مناسبات این دو حکومت و عوامل تعیین کننده در آن را در عهد فرمانروایی این ایلخان بررسی کند.https://jhr.ui.ac.ir/article_16537_7a860e812dfbf56f7480553fcfdef6ba.pdfدانشگاه اصفهانپژوهش های تاریخی2008-62533120110522Evolution of Mahdaviat claim of Ibn Toumart (515-524A.H) and its Contribution in the formation of the ALMOHADS State in Maghrib-e Aqsaتطور دعوی مهدویت ابن تومرت (515-524ﻫ . ق) و نقش آن در تکوین دولت موحدان در مغرب اقصی9310816538FAبهادرقیماستادیار تاریخ دانشگاه شهید چمران اهوازJournal Article20160614<span>The movement of Muhammad Ibn Abdullah Ibn Toumart, given the name "AI-Mahdi", among the Barbar tribes of Maghrib communities is known as the most important Mahdavat movement in the first half of the sixth century of Hijira which resulted in the creation of the second powerful political order of Barbar known as "ALMOHAD" The initial religious movement of Ibn Toumart was based on the "invitation to the grand deed and inhibiting the mean action" concept in order to reveal the sociopolitical corruption that had encircled the Almoravids Shiite., he would assume a meaningful relation between the bad social conditions and the Arrivel of the promised Mahdi. Thus he would pave the way for picturing that historical period and His acceptance by the majority of the people. Therefore, Ibn Toumarts claim of Mahdaviat is the corollary of "invitation to the grand deed and inhibiting the mean action" and the principle of Jaehad, more in a sapse of fostering the Barbar tribes prejudice in order to establish a politico-religious order, in the region in the short run and beyond the region in the long run, through general social unity in the Islamic world under his leadership. </span>حرکت دینی محمد بن عبدالله بن تومرت ملقب به المهدی در میان قبایل بربر بلاد مغرب مهم ترین جنبش مهدویگری مبتنی بر الگوی سنی نیمۀ اول قرن ششم هجری به شمار میآید؛ جنبشی که به تکوین دومین نظام سیاسی مقتدر بربر با عنوان موحدین انجامید. نقطة آغازین حرکت دینی ابن تومرت بر پایۀ امر به معروف و نهی از منکر استوار بود تا بدین ترتیب از دولت مرابطان جامعهای منحط و غوطهور در فساد اجتماعی و سیاسی به تصویر کشاند و با این پیش زمینه بتواند رابطة معنادار وضع نابهنجار سیاسی، اجتماعی و فکری و ظهور مهدی موعود را بر آن دورۀ تاریخی و برخود تطبیق کرده، پذیرش آن را برای تودۀ مردم آسان سازد. به همین سبب، دعوی مهدویت ابن تومرت تالی امر به معروف و نهی از منکر واصل جهاد بود. پیشتر به منظور تقویت عصبیت قبایل بربر مصموده برای تأسیس یک نظام سیاسی - دینی منطقهای در کوتاه مدت و فرا منطقهای در بلند مدت از راه وحدت اجتماعی عمومی قبایل بربر مصموده با زعامت او بود.https://jhr.ui.ac.ir/article_16538_9f02b018bf16ea12d82ff81ddbae77ff.pdfدانشگاه اصفهانپژوهش های تاریخی2008-62533120110522The Political Relation of Ardlan Principality with Safavieh Govrmentبررسی روابط سیاسی والینشینان اردلان با حکومت صفویه10912616539FAعلی اکبرکجبافاستادیار تاریخ دانشگاه اصفهانحسینمیرجعفریاستاد تاریخ دانشگاه اصفهانفریدوننوریدانشجوی دکتری تاریخ دانشگاه اصفهانJournal Article20160614Ardlan, the semiautonomous province which was governed by a ruler called “wali “was a Kurdish principality .This region had vital role in struggle between Safavieh and Ottoman. This study aims to answer two main questions with investigating Ardlan government interaction with Safavieh rulers. Firstly, what is the influence of Ardlan ruler’s power and weakness in their relation with central government? Secondly, to what extend are the convergence and divergence of Ardaln rulers in connection with Safavieh and Ottoman courts’ policies under influence of power, cohesion, weakness and disorganization of these courts? والینشین اردلان از جمله حکومت های محلی عصر صفوی بود که سابقۀ تشکیل آن به پس از صفویه باز می گشت. حکام این والینشین، که بر قسمت هایی از مناطق کرد نشین غرب کشور حکم می راندند، به دلیل جایگاه خاص جغرافیایی خود؛ یعنی، قرار گرفتن در مرز ایران با امپراتوری عثمانی، رقیب متخاصم صفویان، نقش قابل توجهی در مناسبات این دو حکومت داشتند؛ چرا که منطقۀ حکومتی این والینشین در میدان نبرد و مبارزه و در مسیر جغرافیایی لشکرکشی های این دو امپراتوری قرار داشت. به همین دلیل حاکمان این والینشین به تناسب ضعف یا قوت دربارهای صفوی و عثمانی گاه با دولت صفویه و گاه با دولت عثمانی سیاست همگرایی و همداستانی را در پیش میگرفتند.<br /> این پژوهش در صدد است تا با بررسی تعاملات والینشینان اردلان با پادشاهان صفوی به دو پرسش اساسی زیر پاسخ دهد:<br /> 1. ضعف یا قدرت حاکمان این والینشین چه تأثیری در روابط آنان با مرکز داشت ؟<br /> 2. واگرایی یا همگرایی والیان اردلان نسبت به سیاست های دربارهای صفوی و عثمانی تا چه اندازه تابع میزان قدرت و انسجام یا ضعف و نابسامانی حاکم بر این دربارها بود ؟https://jhr.ui.ac.ir/article_16539_2d693d4a2545b9e1896b7dda56b751fc.pdf