دانشگاه اصفهان پژوهش های تاریخی 2008-6253 9 4 2017 12 22 Analysis of the Safavid and Ottoman’s Religious Conflicts in the Caucasus (1524-1629) واکاوی رویارویی‌‌های مذهبی صفوی و عثمانی در قفقاز (930تا1038ق/1523تا1629م) 253 276 22096 10.22108/jhr.2017.76438 FA جهانبخش ثواقب استاد گروه تاریخ، دانشگاه لرستان، ایران احمد لعبت فرد دانشجوی دکتری تاریخ، دانشگاه خلیج‌فارس بوشهر، ایران Journal Article 2016 05 24 The Caucasus is a religiously important region as it has been the pathway of different cults, beliefs, creeds, and sects throughout history. Since ancient times, this region has had deep religious as well as historical links with Iran. After the advent of Islam, the new religion tried to spread over the entire Caucasus, but the people there resisted embracing the new faith. At last, however, the people in some parts of Caucasia converted to Sunnis, and in this way, Islam became one of the religions in the Caucasus, along with Christianity in Georgia and Armenia. Due to its unique geographical location, the Caucasus was one of the disputed areas between the Safavids and the Ottomans. The Safavid government and the Ottoman government made efforts to increase their influence in the region. On the one hand, the Ottoman government tried to put pressure on the Safavid government from the north under the pretext of supporting the Sunnis in Shervan, Daghestan, and other regions with Sunni populations, and with encouragement from their relationships with the Crimea dynasty. On the other hand, the Safavid government tried to promote Shi'ism, and to penetrate into the regions with Sunni populations, and promulgate their religious tenets under the pretext of engaging a holy war against the Christian infidels. Although both governments claimed that they were motivated solely by a desire for fighting against the Christian infidels, there were other hidden motives for their actions, and the present study deals with the undeclared motives and the challenges arising from them in an analytical manner. قفقاز از بُعد مذهبی منطقه‌ای حائز اهمیت است که در طول تاریخ، گذرگاه اقوام و جایگاه ادیان و فرق مختلف بوده است. این منطقه از زمان‌های بسیار دور، با ایران پیوندهای مذهبی و تاریخی داشته است. با ظهور دین اسلام و گسترش این دین در قفقاز، باوجود مقاومت مردم آنجا در برابر نفوذ اسلام، سرانجام در برخی نقاط آن مذهب تسنن پذیرفته شد و در کنار مسیحیتی قرار گرفت که در گرجستان و ارمنستان رواج داشت. قفقاز به‌علت موقعیت جغرافیایی ویژه، یکی از کانون‌های درگیری صفویه و عثمانی بود. دولت صفوی و حکومت عثمانی برای نفوذ به این منطقه تلاش بسیاری کردند. ازیک‌سو، دولت عثمانی با انگیزة حمایت از اهل‌تسنن در شروان، داغستان و نواحی سنی‌نشین و ارتباط با خاندان کریمه تلاش می‌کرد که از طریق شمال به دولت صفوی فشار آورد و ازسوی‌دیگر، دولت صفویه با انگیزﮤ جهاد با کفار مسیحی و گسترش تشیع و نفوذ در مناطق سنی‌نشین، تشیع را در این مناطق ترویج می‌داد. هر دو دولت جنگ با کفار مسیحی را انگیزة اصلی خود ذکر کرده بودند؛ اما در پشت پرده انگیزه‌های دیگری وجود داشت که در این مقاله این انگیزه‌ها و چالش‌های حاصل از آن بررسی و تحلیل شده است. https://jhr.ui.ac.ir/article_22096_f3e500c82d84f8b2651f94080985cf1b.pdf