دانشگاه اصفهان پژوهش های تاریخی 2008-6253 4 2 2012 08 22 A Critical analysis of narrations on the first fatihs (conquerors) of Azerbaijan until 660 AD نقد و بررسی روایات مربوط به نخستین فاتحان آذربایجان تا سال 40 هـ . ق 15 28 16569 FA اصغر منتظرالقائم دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه اصفهان ، ایران. Journal Article 2012 10 06 In resources on <em>fotoohs</em> (conquers)and books on general history, the names of some individuals as the first <em>fatihs</em> of Azerbaijan and Ardebil are cited. According to the most valid anecdotes available, Hozeyfe bin Yamān, the companion of Mohammad (SA), who was one of the first Shiites and real defenders of Imam Ali (AS), having a deep knowledge about Islam, was the first person who brought Islam with a peace treaty into Azerbaijan and Ardebil. He established a foundation based on friendship with the household of the prophet of Islam. In this article, the attempt is made, first, to analyze and criticize the narrations related to the <em>fatihs</em> of Ardebil and select the valid ones and then to clarify the role of Hozeyfe bin Yamān in Islamic triumphs and the mental and cultural movements of the early days after the entrance of Islam to Ardebil considering the role of other rulers in this area until 660 AD. <br />The article follows a descriptive-analytical method along with a critical analysis of narrations about the victories in the area. The hypothesis dealt with in this article is “Hozeyfe bin Yamān together with other Islamic rulers, who were the first messengers of Islam and friendship with the household of the Prophet of Islam, have been in Azerbaijan and Ardebil; therefore other narrations related to the <em>fatihs</em> of this area are invalid news. <br />  در منابع فتوح و تاریخ های عمومی نام چند نفر به عنوان نخستین فاتحان آذربایجان و اردبیل ذکر شده است. طبق صحیح ترین روایات حُذیقه بن یمان صحابه رسول الله (ص) که یکی از شیعیان نخستین امام علی (ع) بود و با شناخت عمیقی که از اسلام داشت تا هنگام رحلت مدافع راستین امام علی (ع) بود؛ نخستین کسی است که اسلام را با پیمان صلح به آذربایجان و اردبیل آورد و بذر دوستی اهل بیت (ع) را در این شهر پاشید. این مقاله پس از نقد و بررسی روایات مربوط به فاتحان اردبیل و بر گزیدن روایات معتبر، به نقش حذیفه بن یمان در فتوح اسلامی می پردازد و نقش وی را در حرکت فکری و فرهنگی نخستین روزهای ورود اسلام به اردبیل و نقش دیگر حکمرانان این منطقه تا سال چهلم هـ .ق تبیین می کند.<br /> روش تحقیق مقاله، توصیفی - تحلیلی همراه با نقد و بررسی روایات فتوح این منطقه خواهد بود و فرضیه مقاله آن است که حُذیفه بن یمان و دیگر حکمرانان اسلامی، نخستین پیام آور اسلام و دوستی اهل بیت (ع) در آذربایجان و اردبیل بودند و روایات دیگر مربوط به فاتحان این منطقه اخباری غیرمعتبر و غیر موثق است .  https://jhr.ui.ac.ir/article_16569_6582e9407c5e5a73a5e849ed9e5ea747.pdf