تحول گفتمان سیاسی جبهه ملی چهارم از مشروطه خواهی به جمهوری خواهی
تحول گفتمان سیاسی جبهه ملی چهارم از مشروطه خواهی به جمهوری خواهی

محمدحسین ایوبیان؛ حجت فلاح توتکار؛ عبدالرفیع رحیمی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 03 خرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2022.132375.2316

چکیده
  اگرچه پس از قیام 15 خرداد 1342، در میان برخی نیروهای خارج از کشور جبهه ملی - همچون ابوالحسن بنی‌صدر - گرایش های جمهوری‌خواهانه شکل گرفته که آن نیز وامدار گرایش هایی در جبهه ملی اول تحت هدایت دکتر حسین فاطمی ...  بیشتر
مدرسه و روزنامه در زنجان عصر مشروطه؛ چالش‎‍ها و موانع
مدرسه و روزنامه در زنجان عصر مشروطه؛ چالش‎‍ها و موانع

عباس قدیمی قیداری؛ حسن رستمی

دوره 14، شماره 3 ، شهریور 1401، ، صفحه 1-24

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2022.132519.2319

چکیده
  در دورۀ قاجار مظاهر تمدنی جدید، نخست در کانون‎‍های نوگرایی چون تهران و تبریز تأسیس شد و سپس به‎‍تدریج با وجود موانع متعدد به ولایات دیگر راه یافت. از میان نهادها و مظاهر جدید از مدرسه و روزنامه ...  بیشتر
سازماندهی نظام اوقاف و اهداف آموزشی آن در عصر پهلوی اول
سازماندهی نظام اوقاف و اهداف آموزشی آن در عصر پهلوی اول

مهدی عباسی؛ رضا شجری قاسم خیلی؛ سید حسن شجاعی دیوکلائی

دوره 14، شماره 2 ، تیر 1401، ، صفحه 89-105

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2022.132285.2312

چکیده
  مسئلۀ وقف یکی از مسائل مهم تاریخ ایران دوران اسلامی است. این اهمیت ناشی از تأثیر‎‍ و تأثر آن بر جنبه‎‍های مختلف مذهبی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی است. از این رو در تاریخ ایران همواره حکومت‎‍ها ...  بیشتر
تأویل نوینی از روابط سیاسی آقامحمدخان قاجار و زمان‌شاه درانی
تأویل نوینی از روابط سیاسی آقامحمدخان قاجار و زمان‌شاه درانی

یعقوب خزائی

دوره 14، شماره 1 ، فروردین 1401، ، صفحه 41-56

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2022.130823.2261

چکیده
  دربارۀ روابط سیاسی آقامحمدخان قاجار و زمان‌شاه درانی، تاکنون نظرهای متفاوت و متعارضی ابراز شده است؛ به طوری که پژوهشگران افغانستان معاصر، زمان‌شاه را پادشاهی مستقل با قلمرویی فراتر از قلمرو حقیقی‌اش ...  بیشتر
بررسی تحلیلی تأثیر عناصر ایلی بر کارکرد راه‌های ممسنی در محور بوشهرشیراز در دورۀ قاجار
بررسی تحلیلی تأثیر عناصر ایلی بر کارکرد راه‌های ممسنی در محور بوشهرشیراز در دورۀ قاجار

عارف اسحاقی؛ علی اکبر جعفری؛ فریدون الهیاری

دوره 13، شماره 4 ، دی 1400، ، صفحه 1-38

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2021.126567.2121

چکیده
  در دورۀ قاجار (1210تا1344ق/1788تا1925م)، در میان مبادی ورودی جنوبی و بنادر ایران در کنارۀ خلیج‌فارس، بوشهر جایگاه عالی و اهمیت بسیار داشت. این شهرِ بندری، مرکز مبادلات اقتصادی و ارتباطات سیاسی و فرهنگی و حتی ...  بیشتر
سیر تاریخی عرفان حلقه در ایران
سیر تاریخی عرفان حلقه در ایران

فهیمه رحیمی خویگانی؛ مرتضی دهقان نژاد؛ ابوالحسن فیاض انوش

دوره 13، شماره 4 ، دی 1400، ، صفحه 39-60

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2021.25871

چکیده
  بررسی علت‌های شکل‌گیری و رشد پدیده‌های تاریخی و فرهنگی در بستر اجتماع، ضرورتی انکارناپذیر است. عرفان‌حلقه یکی از این پدیده‌هاست که در حال حاضر با رشد درخور توجهی روبه‌رو شده و هوادارانی پیدا کرده ...  بیشتر
نسبت تصوّف با فرهنگ و تمدّن جدید در ایران: بررسی آراء حاج‌ملّاعلی نورعلیشاه گنابادی
نسبت تصوّف با فرهنگ و تمدّن جدید در ایران: بررسی آراء حاج‌ملّاعلی نورعلیشاه گنابادی

محمدعلی طاوسی؛ محمودرضا اسفندیار؛ شهرام پازوکی

دوره 13، شماره 4 ، دی 1400، ، صفحه 61-76

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2021.131208.2269

چکیده
  نسبت تصوّف با فرهنگ و تمدّن در عالم اسلام، یکی از موضوعاتی است که پژوهشگران دورۀ جدید در ایران دربارۀ آن بحث می‌کنند. در این مقاله، ابتدا آراء اصلی مربوط به این موضوع و سهم مهم صوفیّه در رشد تفکر و فرهنگ ...  بیشتر
ترویج آموزه‌ها و مفاهیم ملی در محتوای کتاب‌های درسی تاریخ در عصر پهلوی دوم کاربست نظریۀ تحلیل گفتمان تاریخی روث وداک
ترویج آموزه‌ها و مفاهیم ملی در محتوای کتاب‌های درسی تاریخ در عصر پهلوی دوم کاربست نظریۀ تحلیل گفتمان تاریخی روث وداک

اعظم فرامرزی؛ محمد کلهر؛ علی اکبر خدری زاده

دوره 13، شماره 4 ، دی 1400، ، صفحه 77-92

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2022.130840.2262

چکیده
  تأسیس دولت مدرن در ایران معاصر، آموزش سنتی را دچار تحولی اساسی کرد. وظیفۀ مهم نهاد آموزش به شکل مدرن آن، بازتولید و نهادینه‌سازی ایدئولوژی سیاست است؛ بنابراین با استقرار سلطنت پهلوی اول و تداوم گفتمان ...  بیشتر
کارخانۀ اعتمادیه و تأثیر آن بر ساختار اقتصادی‌اجتماعی بوشهر در دورۀ پهلوی
کارخانۀ اعتمادیه و تأثیر آن بر ساختار اقتصادی‌اجتماعی بوشهر در دورۀ پهلوی

فاطمه حاتمی؛ حبیب اله سعیدی نیا؛ محمد رضا منصوری مقدم

دوره 13، شماره 4 ، دی 1400، ، صفحه 93-114

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2022.128927.2205

چکیده
  در دوران پهلوی، صنعتی‌کردن کشور از اصلی‌ترین برنامه‌های دولت بود؛ بنابراین در این دوره به ساخت کارخانه‌های نوین، به‌ویژه کارخانه‌های نساجی به علت اشتغال‌زایی و ارزش‌افزودۀ آن، در زمرۀ یکی از مهم‌ترین ...  بیشتر
تحلیل و تبیین دامنه و رویکردهای مختلف در تاریخ شفاهی
تحلیل و تبیین دامنه و رویکردهای مختلف در تاریخ شفاهی

محسن کاظمی؛ مرتضی نورائی؛ رضا شعبانی صمغ‌آبادی

دوره 13، شماره 3 ، مهر 1400، ، صفحه 1-20

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2020.126066.2103

چکیده
  در ایران، تاریخ شفاهی دورﺓ شکوفایی کمّی خود را طی می‌کند. این شکوفاییِ کم‌وبیش، با مباحث نظری و روش‌شناسی موازی نیست. این روند ممکن است در آینده اعتبارمندی تاریخ شفاهی و جایگاه آن را تهدید کند. غفلت ...  بیشتر
مسائل مُد و خودآرایی زنان در نشریۀ اطلاعات بانوان (1336تا1340ش/1957تا1961م)
مسائل مُد و خودآرایی زنان در نشریۀ اطلاعات بانوان (1336تا1340ش/1957تا1961م)

سودابه معظمی گودرزی؛ شهاب شهیدانی؛ جهانبخش ثواقب

دوره 13، شماره 2 ، تیر 1400، ، صفحه 93-112

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2021.128075.2172

چکیده
  ایجاد نوسازی فرهنگی براساس الگوهای غربی، از برنامه‌های حکومت پهلوی دوم بود. تغییر در سبک زندگی زنان، به‌ویژه در زمینۀ پوشش و خودآرایی آنها، از اقداماتی بود که در این نوسازی فرهنگی صورت گرفت. برای رسیدن ...  بیشتر
تحلیلی بر سیاست اسکان دولت پهلوی اول در ایل قشقایی
تحلیلی بر سیاست اسکان دولت پهلوی اول در ایل قشقایی

بابک زیلاب پور؛ مرتضی دهقان نژاد

دوره 13، شماره 1 ، فروردین 1400، ، صفحه 19-38

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2021.125893.2094

چکیده
  با به سلطنت رسیدن رضاشاه، برنامه‌های دولت پهلوی برای برقراری امنیت، تمرکزگرایی، اصلاحات، پیشرفت و نظم نوین در تعارض با زندگی ایلیاتی قرار گرفت. سیاست اسکان یکی از برنامه‌های دولت پهلوی برای ایلات بود؛ ...  بیشتر
جایگاه صید و تجارت مروارید در همگرایی ساحل‌نشینان خلیج‌فارس در عصر قاجار
جایگاه صید و تجارت مروارید در همگرایی ساحل‌نشینان خلیج‌فارس در عصر قاجار

سلمان قاسمیان

دوره 13، شماره 1 ، فروردین 1400، ، صفحه 39-54

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2021.124174.2090

چکیده
  فرهنگ صید و تجارت مروارید، سازوکاری سنتی و باستانی داشته است و نقش مهمی در شناخت مبانی تاریخی مناسبات اجتماعی و اقتصادی ساحل‌نشینان خلیج‌فارس و هویت تاریخی این منطقه دارد. معیشت ساکنان بنادر و جزایر ...  بیشتر
سیاست عثمانی‌گرایی تا روس‌گرایی در مناسبات جعفرقلی‌خان دنبلی با حکومت قاجاریه
سیاست عثمانی‌گرایی تا روس‌گرایی در مناسبات جعفرقلی‌خان دنبلی با حکومت قاجاریه

فاطمه جعفرنیا؛ محمد عزیزنژاد

دوره 13، شماره 1 ، فروردین 1400، ، صفحه 69-88

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2021.129729.2231

چکیده
  جعفرقلی‌خان دنبلی از افراد تأثیرگذار خاندان دنبلی در صحنۀ تحولات سیاسی آذربایجان و قفقاز، در دورۀ حکومت قاجاریه بود. او در وقایع پس از قتل پدرش، احمدخان، و در تحکیم پایه‌های حکمرانی برادرش، حسین‌خان، ...  بیشتر
بررسی تأثیر اصلاحات ارضی 1341تا1357ش/1962تا1978م بر جمعیت شهری؛ نمونه‌‌پژوهی ایلام
بررسی تأثیر اصلاحات ارضی 1341تا1357ش/1962تا1978م بر جمعیت شهری؛ نمونه‌‌پژوهی ایلام

مریم قلیجی؛ مرتضی نورائی

دوره 12، شماره 4 ، دی 1399، ، صفحه 1-20

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2020.124481.2049

چکیده
  از سال 1341تا1357ش با برنامه‌های اقتصادی و اجتماعی متنوعی، سیاست‌های اصلاحی دولت در روستاها به طور مستمر افزایش یافت. اجرای اصلاحات ارضی در سال 1341ش، ازجمله این برنامه‌ها بود که تغییراتی در ساختار مالکیت ...  بیشتر
تأسیس سازمان زنان بوشهر؛ مطالعهپژوهی: فعالیتهای اجتماعیفرهنگی مراکز رفاه خانواده (1345تا1357ش/1966تا1978م)
تأسیس سازمان زنان بوشهر؛ مطالعهپژوهی: فعالیتهای اجتماعیفرهنگی مراکز رفاه خانواده (1345تا1357ش/1966تا1978م)

پروانه شاهرخ مقدم؛ حبیب اله سعیدی نیا؛ الهام ملک زاده

دوره 12، شماره 4 ، دی 1399، ، صفحه 55-70

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2021.127467.2152

چکیده
  سازمان زنان ایران در سال 1345ش/1966م تشکیل شد. هدف نهایی و رسالت این سازمان، افزایش‌دادن آگاهی‌های فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی زنان ایران بود. این سازمان حدود چهارصد شعبه در سراسر ایران داشت. شعبۀ بوشهر سازمان ...  بیشتر
کارخانۀ نساجی اعتمادیه بوشهر از تأسیس تا انحلال (1315تا1388ش/1936تا2009م)
کارخانۀ نساجی اعتمادیه بوشهر از تأسیس تا انحلال (1315تا1388ش/1936تا2009م)

حمید اسدپور

دوره 12، شماره 4 ، دی 1399، ، صفحه 95-110

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2021.126392.2116

چکیده
  تاریخ اقتصادی و صنعتی بوشهر یکی از ابعاد ناگفته و ناگشودۀ این دیار است. تاریخ اقتصادی بوشهر فرازوفرودهای بسیاری دارد. در دوران جدید که اقتصاد استان به سوی وضعیتی نوین و مدرن سوق یافته است، این فرازوفرودها ...  بیشتر
حکومت قاجار و تحولات غرب کشور: نمونه‌پژوهی، والیان پشتکوه
حکومت قاجار و تحولات غرب کشور: نمونه‌پژوهی، والیان پشتکوه

نورالدین نعمتی

دوره 12، شماره 3 ، مهر 1399، ، صفحه 51-63

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2020.123369.1995

چکیده
  قاجارها پس از تثبیت، قدرت‌های محلی و به‌احتمال رقیب را تضعیف یا سرکوب کردند. والیان نیز با درک اوضاع جدید، مقر فرمانروایی خود را به پشتکوه منتقل کردند. آنها با بهره‌گیری از موقعیت جغرافیایی ویژﮤ منطقه، ...  بیشتر
مطاﻟﻌﮥ آداب‌ورسوم ایرانی در سفرنامه‌های جیمز موریه و به سوی اصفهان اثر پیر لوتی
مطاﻟﻌﮥ آداب‌ورسوم ایرانی در سفرنامه‌های جیمز موریه و به سوی اصفهان اثر پیر لوتی

صفورا ترک لادانی

دوره 12، شماره 2 ، تیر 1399، ، صفحه 19-34

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2020.122369.1949

چکیده
  مطاﻟﻌﮥ آداب‌ورسوم ایرانی همواره در کانون توجه سیاحان و شرق‌شناسان بوده است. بررسی تصویر ترسیم‌شده از ایرانی‌ها در عصرهای مختلف در یک سفرنامه، در قالب بازنمایی بیگانه یا «دیگری»، باعث شده است ...  بیشتر
وضعیت اقتصادی و تجاری میرجاوه در عصر پهلوی دوم
وضعیت اقتصادی و تجاری میرجاوه در عصر پهلوی دوم

مریم شیپری؛ صدیقه آقایی

دوره 12، شماره 2 ، تیر 1399، ، صفحه 71-86

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2020.123360.1993

چکیده
  در طول تاریخ، مرزهای شرقی ایران از گذرگاه‌های مهم سیاسی و اقتصادی کشور بوده‌اند؛ به طوری که تحولات منطقه و درون‌کشوری ﺗﺄثیر مستقیمی بر رونق و کساد آنها داشته است. میرجاوه از شهرهای مرزی در استان سیستان‌وبلوچستان ...  بیشتر
عوامل مؤثر بر رشد و استقرار نظام آموزش نوین در یزد از مشروطه تا پایان پهلوی اول
عوامل مؤثر بر رشد و استقرار نظام آموزش نوین در یزد از مشروطه تا پایان پهلوی اول

احمد بابایی زارچ؛ سهیلا ترابی فارسانی؛ محمدحسن میرحسینی

دوره 12، شماره 1 ، فروردین 1399، ، صفحه 1-20

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2020.107306.1707

چکیده
  در آستاﻧﮥ مشروطیت، جاﻣﻌﮥ ایران وارد مرﺣﻠﮥ جدیدی از تغییر و تحول در ساختار سیاسی و اجتماعی و فرهنگی شد که با دوران پیش از آن تفاوت بسیاری داشت. نظام آموزش یکی از عرصه‌هایی است که در این دوره تغییرات ...  بیشتر
بازتابهای انحلال عدلیه در مطبوعات دورﮤ رضاشاه (1304تا1306ش/1925تا1927م)
بازتابهای انحلال عدلیه در مطبوعات دورﮤ رضاشاه (1304تا1306ش/1925تا1927م)

مسلم شیاسی؛ قباد منصوربخت

دوره 12، شماره 1 ، فروردین 1399، ، صفحه 77-94

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2020.120537.1892

چکیده
  چکیده مقاله: آشنایی ایرانیان با نظام‌های سیاسی و قضایی اروپا در قرن 13ق/19م و با مشاهدﮤ جایگاه قانون بود که پس از آن، تلاش‌های گستردﮤ ایرانیان در نهضت مشروطه به ثمر رسید؛ ولی چالش سنت و تجدد در قوانین ...  بیشتر
بررسی مناسبات اجتماعی‌فرهنگی مهاجران لهستانی با ایرانیان؛ نمونه‌پژوهی شهر اصفهان (1321تا1324ش/1942تا1945م)
بررسی مناسبات اجتماعی‌فرهنگی مهاجران لهستانی با ایرانیان؛ نمونه‌پژوهی شهر اصفهان (1321تا1324ش/1942تا1945م)

معصومه گودرزی بروجردی؛ مرتضی نورائی؛ ابوالحسن فیاض انوش

دوره 11، شماره 2 ، تیر 1398، ، صفحه 1-14

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2018.104890.1156

چکیده
  در پی تهاجم آلمان و شوروی به لهستان، در جریان جنگ‌جهانی‌دوم، نیمی از خاک لهستان به اشغال اتحاد جماهیر شوروی در‌آمد و هزاران لهستانی به اردوگاه‌های کار در سیبری تبعید شدند؛ اما با ﺣﻤﻠﮥ غیر‌منتظرﮤ ...  بیشتر
تحلیل چالش تفکیک قوا در دور‌ﮤ پهلوی دوم؛ نمونه‌پژوهی: تفسیر اصل 82 متمم قانون اساسی
تحلیل چالش تفکیک قوا در دور‌ﮤ پهلوی دوم؛ نمونه‌پژوهی: تفسیر اصل 82 متمم قانون اساسی

علی رضا علی صوفی؛ محمدرضا عسکرانی؛ محمدرضا صادقی

دوره 11، شماره 2 ، تیر 1398، ، صفحه 15-32

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2019.116058.1682

چکیده
  تفسیر اصل 82 متمّم قانون اساسی از مصوبات چالش‌برانگیز دورﮤ رضاشاه بود که با زیر پا گذاشتن اصل تفکیک قوا،‌ اختیار تغییر قضات را به دولت تفویض کرد. پس از استعفای رضاشاه، مصوﺑﮥ مذکور دستخوش چالش‌های حقوقی ...  بیشتر
زمینه‌های بحران ارزاق عمومی (غله) توسط بریتانیا در ایران و مدیریت بر آن در ﻧﻴﻤﮥ غربی کشور سال‌های 1296و1297ش/1917و1918م
زمینه‌های بحران ارزاق عمومی (غله) توسط بریتانیا در ایران و مدیریت بر آن در ﻧﻴﻤﮥ غربی کشور سال‌های 1296و1297ش/1917و1918م

میثم صاحب؛ علی اکبر کجباف؛ مرتضی دهقان نژاد

دوره 11، شماره 1 ، فروردین 1398، ، صفحه 19-34

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2018.112286.1488

چکیده
  ایرانیان در طول تاریخ، به طور متناوب با قحطی و بحران ارزاق روبه‌رو بوده‌اند. در طول سالیان متمادی، عوامل متعددی بر بحران ارزاق تأثیر گذاشته است که در نگرشی کلی می‌توان این عوامل را به دو دسته عوامل طبیعی ...  بیشتر