تحلیل انتقادی گفتمان طریقت و شریعت دربارﮤ ﻗﺼﮥ ابومسلم‌نامه
1. تحلیل انتقادی گفتمان طریقت و شریعت دربارﮤ ﻗﺼﮥ ابومسلم‌نامه

مسلم ناصری؛ حسن زندیه؛ سید علی اصغر سلطانی

دوره 12، شماره 2 ، تابستان 1399، ، صفحه 35-52

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2020.121795.1940

چکیده
  ﻗﺼﮥ «ابومسلم‌نامه» از زمان پیدایش، یعنی دوران سلجوقیان تا پایان عصر صفویه، ﺻﺤﻨﮥ رویارویی طیف‌ها و جریان‌های مذهبی‌فرهنگی و فکری، به تبعیت قدرت سیاسی، بوده است. قصه‌ای با قهرمانی، ایرانی ...  بیشتر
تحلیل فرازوفرود مناسبات سیاسی اتابکان لرکوچک و دولت صفویه بین سال‌های 907تا1006ق/1501تا1597م
2. تحلیل فرازوفرود مناسبات سیاسی اتابکان لرکوچک و دولت صفویه بین سال‌های 907تا1006ق/1501تا1597م

علی قاسمی؛ علی طاهری

دوره 12، شماره 2 ، تابستان 1399، ، صفحه 1-18

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2020.120362.1879

چکیده
  تاکنون جنبه‌هایی از مناسبات سیاسی دولت صفوی و حکومت‌های محلی ایران بررسی شده است؛ اما مناسبات حکومت صفوی و حکمرانان محلی مرزهای غربی ایران تا حد بسیاری نادیده گرفته شده است. بر این اساس، مقاﻟﮥ پیشرو ...  بیشتر
نقش گروه قرااوناس در تعاملات سیاسی و نظامی حکومت تیموریان
3. نقش گروه قرااوناس در تعاملات سیاسی و نظامی حکومت تیموریان

علیرضا ساریجلو؛ محسن بهرام نژاد

دوره 12، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 59-75

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2020.120523.1891

چکیده
  قرااوناس از گروه‌های حاضر در عصر تیموریان بودند. این گروه تلاش می‌کردند با ایفای نقش سیاسی و نظامی در معادلات حکومت وقت و پیشبرد اهداف تیموریان، در تاریخ آن دوران نامی برای خود دست‌وپا کنند. قرااوناس‌ها ...  بیشتر
روش‌شناسی تاریخی قرآن و مصادیق آن در اخبارالطوال و تاریخ یعقوبی
4. روش‌شناسی تاریخی قرآن و مصادیق آن در اخبارالطوال و تاریخ یعقوبی

عبدالرفیع رحیمی؛ اشکان غلامی

دوره 12، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 109-122

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2020.121890.1944

چکیده
  قرآن ماهیت و رسالت هدایتگری دارد؛ اما در باب تاریخ، با نگاهی خاص، طرحی جامع عرضه کرده است که از ﻓﻠﺴﻔﮥ تاریخ و غایت نگرش تاریخی تا مؤلفه‌ها و قواعد صوری علم تاریخ را شامل می‌شود. طرح و چارچوب تاریخی ...  بیشتر
بررسی نقش سیاسی و نظامی پهلوانان درحکومت آل مظفر
5. بررسی نقش سیاسی و نظامی پهلوانان درحکومت آل مظفر

جمشید نوروزی؛ مژگان صادقی فرد

دوره 12، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 21-40

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2020.119566.1837

چکیده
  در اوضاع آﺷﻔﺘﮥ سیاسی‌اجتماعی پس از ﺣﻤﻠﮥ مغول و به‌ویژه پس از زوال ایلخانان (651تا736ق/ 1256تا1335م)، فضا برای ایفای نقش و کنشگری پهلوانان در عرصه‌های مختلف، در برخی مناطق ایران و قلمرو حکومت‌های محلی ...  بیشتر
تکاپوهای سیاسینظامی خاندان بابان در کردستان ایران و پیامدهای آن (1105تا1193ق/1694تا1779م)
6. تکاپوهای سیاسینظامی خاندان بابان در کردستان ایران و پیامدهای آن (1105تا1193ق/1694تا1779م)

جهانبخش ثواقب؛ پرستو مظفری

دوره 11، شماره 1 ، بهار 1398، ، صفحه 65-91

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2019.113821.1569

چکیده
  مقارن سدﮤ دوازدهم قمری/هیجدهم میلادی، در تلاقی دو امپراتوری عثمانی و ایران، حکومت‌های محلی بابان و اردلان قرار گرفته بودند. برخلاف وابستگی سیاسی بنی‌اردلان به دولت مرکزی ایران، حکمرانان بابان مطیع ...  بیشتر
ظهور و سقوط طغرل کافرنعمت
7. ظهور و سقوط طغرل کافرنعمت

محسن مومنی

دوره 11، شماره 1 ، بهار 1398، ، صفحه 93-109

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2019.114377.1593

چکیده
  سلطان عبدالرشیدبن‌محمود یکی از سلاطین غزنوی است که در سال 441ق/1050م در غزنه بر اریکه قدرت تکیه زد؛ اما از آنجا که برای ادارﮤ قلمرو امپراتوری غزنوی قدرت لازم را نداشت، در مدت زمان اندکی با بحران و مشکلات ...  بیشتر
ﺗﺄملی بر نقش سپهسالاران در تضعیف و سقوط حکومت سامانیان
8. ﺗﺄملی بر نقش سپهسالاران در تضعیف و سقوط حکومت سامانیان

جعفر نوری

دوره 10، شماره 4 ، زمستان 1397، ، صفحه 99-113

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2018.111814.1464

چکیده
  منصب سپهسالار عالی‌ترین مقام نظامی حکومت سامانیان و درواقع، فرمانده لشکریان سامانی بود. در دورﮤ نخست حکومت سامانیان که دوران اقتدار امیران سامانی بود، یعنی از زمان امیر اسماعیل تا زمان امیر نصر (279تا331ق/893تا942م)، ...  بیشتر
ازدواج‌های سیاسی: از آمدن تیموریان تا ظهور صفویان (علت‌ها و پیامدها)
9. ازدواج‌های سیاسی: از آمدن تیموریان تا ظهور صفویان (علت‌ها و پیامدها)

برومند سورنی؛ نصراله پور محمدی املشی؛ باقرعلی عادل فر؛ محسن بهرام نژاد

دوره 10، شماره 3 ، پاییز 1397، ، صفحه 125-145

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2018.105653.1184

چکیده
  ازدواج سیاسی در حکم پدیده‌ای اجتماعی‌سیاسی، همواره در تاریخ ایران یکی از راهکارهای مناسب برای کسب منافع و مشروعیت سیاسی، عواید اقتصادی، توﺳﻌﮥ ارضی و ترقی جایگاه اجتماعی بوده است. باوجود نقش و کارکرد ...  بیشتر
تبارشناسی طنز پارسی در ﭘﻬﻨﮥ تاریخ ایران پس از اسلام
10. تبارشناسی طنز پارسی در ﭘﻬﻨﮥ تاریخ ایران پس از اسلام

ذبیح الله فتحی فتح؛ محمدحسین نیکدار اصل؛ اصغر میرفردی

دوره 10، شماره 3 ، پاییز 1397، ، صفحه 103-124

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2018.83561.0

چکیده
  در این نوشتار با استفاده از روش نظری میشل فوکو (Paul Michel Foucault)، یعنی دیرینه‌شناسی و تبارشناسی، تاریخ طنز فارسی را بررسی می‌کنیم؛ همچنین نشان می‌دهیم طنز در مواجهه با گفتمان‌های مختلف چگونه مفصل‌بندی ...  بیشتر
تبیین و تحلیل وضعیت جمعیت و ﺗﺄثیر کشاورزی برآن در دورﮤ صفویه
11. تبیین و تحلیل وضعیت جمعیت و ﺗﺄثیر کشاورزی برآن در دورﮤ صفویه

علی اکبر کجباف؛ مجتبی منصوریان؛ اصغر فروغی ابری

دوره 10، شماره 3 ، پاییز 1397، ، صفحه 41-59

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2017.103865.1121

چکیده
  در طول قرن دهم قمری/شانزدهم میلادی، ازیک‌طرف جنگ‌های مکرر با عثمانی و ازبکان و ناآرامی‌های داخل کشور و ازطرف‌دیگر شیوع بیماری‌های واگیردار، به‌خصوص در اواخر قرن، از موانع مهم در رشد جمعیت بودند. ...  بیشتر
روابط بازرگانی دولت صفویه با عثمانی از دورﮤ شاه صفی تا سقوط صفویان (1039تا1135ق/1629تا1722م)
12. روابط بازرگانی دولت صفویه با عثمانی از دورﮤ شاه صفی تا سقوط صفویان (1039تا1135ق/1629تا1722م)

حمید تقوی فر؛ محمد کریم یوسف جمالی؛ ناصر جدیدی

دوره 10، شماره 3 ، پاییز 1397، ، صفحه 25-39

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2018.100495.0

چکیده
  روابط بازرگانی صفویه با عثمانی‌ در سیاست‌های این دو دولت پس از معاهدﮤ ذهاب تا سقوط صفویان نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کرد. قدمت این روابط بسیار بیشتر از آن بود که با ملاحظه‌های ایدئولوژیک و دشمنی‌های ...  بیشتر
گونه‌شناسی نحوﮤ «تقابل» جاﻣﻌﮥ ایرانی پس از هجوم مغول
13. گونه‌شناسی نحوﮤ «تقابل» جاﻣﻌﮥ ایرانی پس از هجوم مغول

ابوالحسن فیاض انوش؛ ندا عظیمی زواره؛ فریدون الهیاری

دوره 10، شماره 2 ، تابستان 1397، ، صفحه 101-120

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2017.104528.1145

چکیده
  مغولان در سال 616ق/1219م و به رهبری چنگیزخان مغول، وارد سرزمین‌های شرقی بلاد اسلامی شدند و در مناسبت‌های اجتماعی و سیاسی این سرزمین‌ها تغییرات عمده‌ای پدید آوردند. پیامدهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی هجوم ...  بیشتر
تحلیل تاریخ تصوف و تشیع صفوی در مثنوی بحرالاسرار
14. تحلیل تاریخ تصوف و تشیع صفوی در مثنوی بحرالاسرار

مینا خادم الفقرا؛ عطا محمد رادمنش؛ مهدی تدین؛ محمد ابراهیم ایرج پور

دوره 10، شماره 1 ، بهار 1397، ، صفحه 61-77

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2017.100483

چکیده
  در ایران، پیش از هر سرزمینی، تصوف و تشیع مجال پیدایش یافته است و بسیاری از بزرگان عرفان، ایرانی بوده‌اند که مستقیم یا غیرمستقیم آثاری در این زمینه آفریده‌اند. یکی از اندیشمندان بزرگ عرفان ایران محمدتقی ...  بیشتر
خاندان برسقی و تحولات عصر سلجوقی
15. خاندان برسقی و تحولات عصر سلجوقی

محسن رحمتی

دوره 10، شماره 1 ، بهار 1397، ، صفحه 111-127

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2017.83577

چکیده
  برسقیان در جایگاه خاندان حکومت‌کنندﮤ محلی در عهد سلجوقیان، فرزندان و بازماندگان برسق کبیر، یکی از غلامانِ خاندان حسنویه، بودند. هم‌زمان با ﻏﻠﺒﮥ سلاجقه بر جبال، بازماندگانِ خاندان حسنویه به آنها ...  بیشتر
بررسی ابعاد تحولات روابط ایران با روسیه در دورﮤ صفوی
16. بررسی ابعاد تحولات روابط ایران با روسیه در دورﮤ صفوی

علی اکبر کجباف؛ مرتضی دهقان نژاد؛ قاسم چراغچی

دوره 10، شماره 1 ، بهار 1397، ، صفحه 1-18

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2017.76329

چکیده
  از دورﮤ صفویه و مقارن با تحولات بین‌المللی، مجالی فراهم شد تا کشورهای اروپایی به گشایش مناسبات دیپلماتیک و پایدار با ایران اقدام کنند. دراین‌میان، روسیه در موقعیت گسترش ارضی و تحکیم اقتدار سیاسی و ...  بیشتر
اندﻳﺸﮥ ظل‌اللهی سلطان در نگرش تاریخ‌نگاراﻧﮥ مورخان عصر افشاری نمونه‌پژوهی: عالم‌آرای نادری و جهانگشای نادری
17. اندﻳﺸﮥ ظل‌اللهی سلطان در نگرش تاریخ‌نگاراﻧﮥ مورخان عصر افشاری نمونه‌پژوهی: عالم‌آرای نادری و جهانگشای نادری

عباس سرافرازی؛ اکرم ناصری؛ زهرا علیزاده بیرجندی

دوره 10، شماره 1 ، بهار 1397، ، صفحه 19-38

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2018.22211

چکیده
  در تاریخ سیاسی ایران، اندﻳﺸﮥ ظل‌اللهی سلطان قدمت و دیرینگی بسیاری دارد. اندیشه‌ای که در دوران باستان با نام فره‌ایزدی مطرح بود. متون تاریخی یکی از جایگاه‌های بروز این اندیشه است و مورخان در نقل روایت‌های ...  بیشتر
سیاست مذهبی صفویان و پیامد آن بر توسعة موقوفات حرم امام رضا(ع)
18. سیاست مذهبی صفویان و پیامد آن بر توسعة موقوفات حرم امام رضا(ع)

زهرا طلایی

دوره 10، شماره 1 ، بهار 1397، ، صفحه 129-152

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2017.83579

چکیده
  با تأسیس ﺳﻠﺴﻠﮥ صفوی، تشیع مذهب رسمی ایران اعلام شد و تغییر مذهب در قالب اصل سیاست مذهبی صفویان در این دوره پیگیری شد و به اجرا درآمد. در اجرای این منظور، شاهان صفوی با گسترش فرهنگ وقف و ایجاد موقوفات2، ...  بیشتر
نگاهی تاریخی بر دیوان ظهیرالدین فاریابی (اتابکان آذربایجان و مشروعیت حاکمیت)
19. نگاهی تاریخی بر دیوان ظهیرالدین فاریابی (اتابکان آذربایجان و مشروعیت حاکمیت)

محمدرضا پیری

دوره 9، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 1-16

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2017.22083

چکیده
  دربار سلجوقیان که تجربه‌های دیوانی ازجمله تشکیلات شاعر درباری را از غزنویان به ارث برده بود، در اوج قدرت این سلسله به محل مناسبی برای رشد و نیز استفاده از این روند برای تبلیغ مقاصد سیاسی حاکمیت تبدیل ...  بیشتر
بررسی فراز و فرودهای ترخانیان در عصر تیموری
20. بررسی فراز و فرودهای ترخانیان در عصر تیموری

فاطمه رستمی

دوره 9، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 119-138

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2017.76325

چکیده
  اصطلاح ترخان یکی از واژگانی است که در منابع تاریخ میاﻧﮥ ایران به‌کرار دیده می‌شود. در سده‌های نخستین اسلامی، این لفظ نوعی امتیاز برای گروه خاصی به شمار می‌رفت. در دورﮤ تیموریان نیز با دو عنوان ترخانیان ...  بیشتر
پژوهشی بر تزیینات معماری دورﮤ غزنوی
21. پژوهشی بر تزیینات معماری دورﮤ غزنوی

احمد صالحی کاخکی؛ بهاره تقوی نژاد

دوره 9، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 91-118

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2017.22088

چکیده
  وجود بناهای تاریخی غزنویان در مناطقی مانند غزنه، لشکری‌بازار و بلخ که برخی به شکل نیمه‌مخروبه باقی مانده است یا نام آنها در منابع تاریخی و ادبی معتبر درج شده است، همگی نشان‌دهندﮤعظمت این تمدن، به‌ویژه ...  بیشتر
صنایع عمدﮤ نیشابور در سده‌های 3تا6ق/9تا12م برپاﻳﮥ داده‌های باستان‌شناختی و منابع مکتوب
22. صنایع عمدﮤ نیشابور در سده‌های 3تا6ق/9تا12م برپاﻳﮥ داده‌های باستان‌شناختی و منابع مکتوب

حمیدرضا ثنائی؛ عبدالرحیم قنوات

دوره 9، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 195-217

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2017.76529

چکیده
  در سده‌های سوم تا ششم قمری/نهم تا دوازدهم میلادی، صنایع نیشابور هم‌پاﻳﮥ کشاورزی و تجارت آن رونق بسزایی داشت. برای آگاهی از شمار، کیفیت و دگرگونی این صنایع باید از دو دسته آثار بهره برد: منابع مکتوب و ...  بیشتر
بررسی تحلیلی تأثیر پیوند ایلخانان و دربار مرکزی مغول در مسئله جانشینی
23. بررسی تحلیلی تأثیر پیوند ایلخانان و دربار مرکزی مغول در مسئله جانشینی

شکوفه حسن پور؛ فیض الله بوشاسب گوشه

دوره 9، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 219-236

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2017.83569

چکیده
  پس از تصمیم قوریلتای دربار مرکزی مغول و اعزام هلاکو به غرب، حکومت ایلخانی در ایران طی فرایندی تاریخی و تابع تحولات دربار مرکزی و اقدامات نظامی و سیاسی هلاکوخان شکل گرفت. هدف لشکرکشی هلاکو به غرب، تثبیت ...  بیشتر
نگاهی به تأثیر نظام مالیاتی بر شورش غریب‌شاه
24. نگاهی به تأثیر نظام مالیاتی بر شورش غریب‌شاه

محسن شانه ا ی؛ علی اکبر جعفری؛ اصغر فروغی ابری

دوره 9، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 177-194

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2017.22092

چکیده
  شورش‌های اعتراض‌آمیز که واکنشی به اوضاع نامطلوب حاکم بر جامعه محسوب می‌شوند، علت‌های مختلفی دارند که بازشناسی آنها رهیافتی به زندگی اجتماعی مردم و بازیابی تاریخ اجتماعی است. بررسی شورش‌های دوره ...  بیشتر
واکاوی رویارویی‌‌های مذهبی صفوی و عثمانی در قفقاز (930تا1038ق/1523تا1629م)
25. واکاوی رویارویی‌‌های مذهبی صفوی و عثمانی در قفقاز (930تا1038ق/1523تا1629م)

جهانبخش ثواقب؛ احمد لعبت فرد

دوره 9، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 253-276

http://dx.doi.org/10.22108/jhr.2017.76438

چکیده
  قفقاز از بُعد مذهبی منطقه‌ای حائز اهمیت است که در طول تاریخ، گذرگاه اقوام و جایگاه ادیان و فرق مختلف بوده است. این منطقه از زمان‌های بسیار دور، با ایران پیوندهای مذهبی و تاریخی داشته است. با ظهور دین ...  بیشتر