واکاوی شاخص‌های تأثیرگذار بر مناسبات مرزی شاهنشاهی ساسانی و امپراتوری بیزانس در قرن پنجم میلادی

نویسندگان

1 دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 ایرانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

در سال 224م، با روی کار آمدن اردشیر بابکان به ­عنوان شهریار جدید ایران، حکومت جدید ساسانیان موجودیت یافت. از همان آغاز، در سیاست خارجی وی، نشانی از سازش و مدارا در مقابل امپراتوری روم مشاهده نمی‌شد. ریشه این مناسبات خصمانه با همسایه غربی، به زمان اشکانیان بازمی‌گشت؛ اما اردشیر بابکان با مطرح‌کردن بازپس‌گیری مرزهای اجداد خود که اکنون در دست امپراتوری روم بود، ماهیتی ایدئولوژیک به این منازعات داد. این مسئله امکان هرگونه توافق پایدار مرزی را که با رضایت دو طرف باشد، تقریباَ غیرممکن می‌کرد؛ ازاین‌رو، مناسبات مرزی دو قدرت را جز در دوره‌هایی گذرا، می‌توان پرده‌ای از جنگ‌های پی‌درپی نامید. با وجود این، قرن پنجم میلادی در این پرده، یک استثنا به شمار می‌رفت که باید آن را قرن آرامش در مناسبات مرزی دو قدرت نامید. پژوهش حاضر بر آن است تا به بررسی شاخص‌های تأثیرگذار، بر سیاست‌های مرزی ساسانیان و امپراتوری بیزانس، در قرن پنجم میلادی بپردازد. بر اساس موضوع، روش و انجام کار در این پژوهش، روش توصیفی تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای است. آنچه در پایان نوشتار می‌توان از آن نتیجه گرفت این است: آرامشی که در مرزهای دو قدرت برقرار بود معلول اوضاع نابسامان دربار ساسانی، گرفتاری ساسانیان در مرزهای شرقی خود و همچنین گرفتاری بیزانس در مرزهای شمالی خود، به واسطه تهاجم اقوام صحراگرد، بود. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Analysis of Effective Factors in Territorial Relations between Sasanian and Byzantine Empire in the Fifth Century

نویسندگان [English]

  • parviz hossein talaee 1
  • mostafa jorfi 2
1 University of Kerman
2 University of Kerman
چکیده [English]

 From the foundation of Sasanian Empire in 224A.D, the hostile policies were employed toward Rome Empire by Ardishir Babakan, who was the first sovereign of this dynasty in Iran. Although the backgrounds of such policies could be found in Arsacid era, Ardishir Babakan made an ideological existence of this hostile relations in order to restore the territories of his ancestors, which had been taken by Rome Empire. This issue eliminated the possibility of agreement between two empires. Consequently, the relations between these empires were based on ongoing wars, however, the fifth century can be regarded as a peaceful period for such relations. The present study endeavors to investigate effective factors in foreign policy between Rome Empire and Sasanian Empire in the 5th century based on library studies with analytical - descriptive approach. The outcome of this research reveals that the peaceful period in the relations of these empires was under the influence of some reasons such as instability of Sasanian Empire, the hostility in the eastern territories and the invasion of nomad tribes in the northern territories of Rome Empire.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Sasanian
  • Byzantine Empire
  • Territorial Relations
  • Nomad Tribes